Trening budżetowy
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Trening budżetowy to forma ćwiczeń w terapii zajęciowej i asystencji, która uczy gospodarowania pieniędzmi: rozpoznawania i liczenia pieniędzy, planowania wydatków i robienia zakupów w ramach określonej kwoty. Zalicza się go do treningów umiejętności społecznych, bo przygotowuje do samodzielnego życia wśród innych ludzi - w sklepie, urzędzie, banku.
Cele treningu budżetowego
- większa samodzielność i zaradność życiowa,
- umiejętność zaplanowania wydatków na dzień, tydzień, miesiąc,
- odróżnianie wydatków koniecznych od zachcianek,
- ochrona przed zadłużeniem i wykorzystaniem finansowym,
- poczucie sprawczości i odpowiedzialności za własne pieniądze.
Czego uczy - od prostych do trudniejszych umiejętności
- rozpoznawanie monet i banknotów, porównywanie nominałów,
- liczenie pieniędzy i sprawdzanie reszty,
- sporządzanie listy zakupów i porównywanie cen,
- robienie zakupów w ramach ustalonej kwoty,
- planowanie prostego budżetu: stałe opłaty (czynsz, rachunki, leki), jedzenie, oszczędności,
- kontrolowanie wydatków - zapisywanie ich i porównywanie z planem,
- korzystanie z karty płatniczej i bankomatu, jeśli uczestnik jest na to gotowy.
Zakres i tempo dobiera się indywidualnie - do możliwości uczestnika, a nie do sztywnego programu.
Przykładowe ćwiczenia
- „Śniadanie za 20 zł” - uczestnik wybiera produkty, porównuje ceny, liczy koszt i sprawdza, czy mieści się w kwocie,
- prowadzenie zeszytu wydatków przez tydzień i wspólne omówienie,
- symulacja sklepu z prawdziwymi lub ćwiczebnymi pieniędzmi,
- podział miesięcznego świadczenia na koperty: opłaty, jedzenie, wydatki osobiste,
- wyjście do prawdziwego sklepu z listą zakupów.
Trening budżetowy a inne treningi
| Rodzaj treningu | Przykłady |
|---|---|
| umiejętności społecznych | budżetowy, komunikacyjny, korzystania z usług i instytucji |
| samoobsługi | higiena osobista, ubieranie się, przygotowanie prostego posiłku |
| edukacyjne / poznawcze | ćwiczenia pamięci, uwagi, czytania i liczenia |
Choć trening budżetowy wymaga liczenia, jego celem nie jest sama matematyka, tylko funkcjonowanie w codziennych sytuacjach społecznych - dlatego w podziale stosowanym na egzaminie należy do treningów społecznych.
Rola asystenta i terapeuty
- planuje trening po rozpoznaniu, co uczestnik już potrafi,
- dzieli umiejętność na małe kroki i stopniowo zmniejsza pomoc,
- ćwiczy w realnych sytuacjach (sklep, poczta, bank),
- szanuje prawo uczestnika do decydowania o własnych pieniądzach.
Na egzaminie
- „Do jakiej grupy treningów należy trening budżetowy w terapii zajęciowej?” - społecznych, nie samoobsługi, samorealizacji ani edukacyjnych,
- podopieczna nie radzi sobie z organizacją miesięcznego budżetu - asystent planuje trening budżetowy.