Udar mózgu
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Co to jest udar mózgu?
Udar mózgu to nagłe zaburzenie pracy mózgu spowodowane problemem z krążeniem krwi w mózgu. Najczęściej wynika z zatkania naczynia krwionośnego przez skrzeplinę, rzadziej z pęknięcia naczynia i krwawienia do mózgu.
Udar jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Wymaga natychmiastowego wezwania pomocy medycznej.
Typowe objawy udaru
Objawy pojawiają się zwykle nagle. Do najważniejszych należą:
- osłabienie lub niedowład jednej strony ciała,
- drętwienie lub zaburzenia czucia po jednej stronie,
- opadanie kącika ust,
- trudności w mówieniu lub rozumieniu mowy,
- zaburzenia widzenia,
- silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia równowagi,
- splątanie lub utrata przytomności.
W pytaniu egzaminacyjnym: nagła utrata siły w jednym boku ciała, zaburzenia czucia, opadanie kącika ust i trudności w mówieniu najbardziej sugerują udar mózgu.
Test FAST
Do szybkiego rozpoznania podejrzenia udaru można zapamiętać schemat FAST:
- F – Face: czy opada jedna strona twarzy?
- A – Arms: czy osoba może unieść obie ręce?
- S – Speech: czy mowa jest niewyraźna lub zaburzona?
- T – Time: czas ma kluczowe znaczenie — dzwoń pod 112.
Postępowanie asystenta
Asystent osoby niepełnosprawnej powinien:
- natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe — numer 112 lub 999,
- zanotować godzinę wystąpienia pierwszych objawów,
- zapewnić bezpieczeństwo i spokój,
- nie podawać jedzenia, picia ani leków bez decyzji personelu medycznego,
- obserwować oddech, świadomość i stan ogólny pacjenta.
Czynniki ryzyka
Ryzyko udaru zwiększają m.in. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, miażdżyca, palenie tytoniu, otyłość, migotanie przedsionków oraz wcześniejsze incydenty naczyniowe.