Zaparcia u osoby leżącej
Słownik kwalifikacji SPO.01 - Udzielanie pomocy i organizacja wsparcia osobie niepełnosprawnej
Zaparcia to utrudnione, zbyt rzadkie lub niepełne wypróżnienia. Szczególnie często dotyczą osób długotrwale leżących w łóżku, ponieważ unieruchomienie spowalnia pracę jelit.
Dlaczego osoba leżąca jest narażona na zaparcia?
Najczęstsze przyczyny to:
- brak ruchu i osłabiona perystaltyka jelit,
- mała ilość wypijanych płynów,
- dieta uboga w błonnik,
- odkładanie wypróżnienia z powodu wstydu, bólu lub trudności z dojściem do toalety,
- stosowanie niektórych leków, np. przeciwbólowych opioidowych, uspokajających, moczopędnych,
- osłabienie mięśni brzucha i dna miednicy.
Jak można zapobiegać zaparciom?
W opiece nad osobą leżącą ważne jest:
- zachęcanie do picia odpowiedniej ilości płynów, jeśli nie ma przeciwwskazań lekarskich,
- podawanie produktów bogatych w błonnik: warzyw, owoców, pełnoziarnistego pieczywa, kasz,
- dbanie o regularne pory posiłków i wypróżnień,
- zapewnienie intymności podczas korzystania z basenu lub toalety,
- wykonywanie ćwiczeń biernych i czynnych w łóżku, jeśli stan osoby na to pozwala,
- obserwacja częstotliwości wypróżnień i wyglądu stolca.
Kiedy zgłosić problem personelowi medycznemu?
Należy poinformować pielęgniarkę lub lekarza, gdy zaparcie trwa kilka dni, pojawia się silny ból brzucha, wzdęcie, nudności, wymioty, krew w stolcu albo nagła zmiana rytmu wypróżnień. Nie należy samodzielnie podawać środków przeczyszczających bez zaleceń specjalisty.