Miejsca powstawania odleżyn
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Odleżyny powstają najczęściej tam, gdzie tkanki miękkie są uciskane między podłożem a wystającymi elementami kostnymi. Ryzyko zależy od pozycji ciała, czasu unieruchomienia, stanu skóry, odżywienia i wilgotności skóry.
Pozycja leżąca na boku
U osoby długo leżącej na boku najbardziej narażone są:
- małżowiny uszne,
- bark i łopatka,
- łokieć po stronie ucisku,
- krętarz większy kości udowej,
- boczna powierzchnia kolana,
- kostka boczna,
- boczny brzeg stopy.
W pytaniach egzaminacyjnych przy pozycji bocznej szczególnie często pojawiają się: małżowiny uszne, krętarze kości udowej i kostki boczne.
Pozycja leżąca na plecach
Przy długim leżeniu na plecach odleżyny mogą wystąpić głównie na:
- potylicy,
- łopatkach,
- łokciach,
- kości krzyżowej,
- piętach.
Pozycja siedząca
U osoby długo siedzącej, np. na wózku inwalidzkim, szczególnie zagrożone są:
- guzy kulszowe,
- kość krzyżowa,
- łopatki,
- pięty lub stopy, jeśli są źle podparte.
Jak zapamiętać?
Miejsce odleżyny wynika z tego, która część ciała stale naciska na podłoże. Dlatego w pozycji bocznej szukamy punktów po bocznej stronie ciała, a w pozycji na plecach — punktów z tyłu ciała.
Znaczenie w opiece
Opiekun powinien regularnie oglądać miejsca narażone na ucisk, zmieniać pozycję podopiecznego, dbać o suchą i czystą skórę oraz stosować udogodnienia przeciwodleżynowe zgodnie z zaleceniami.