Nadciśnienie tętnicze
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Nadciśnienie tętnicze to przewlekły stan, w którym ciśnienie krwi w tętnicach jest zbyt wysokie. W pytaniach egzaminacyjnych za wartość graniczną najczęściej przyjmuje się 140/90 mm Hg lub więcej, czyli:
- ciśnienie skurczowe: ≥ 140 mm Hg,
- ciśnienie rozkurczowe: ≥ 90 mm Hg.
Ciśnienie 120/80 mm Hg uznaje się zwykle za wartość prawidłową u osoby dorosłej.
Co oznaczają dwie wartości ciśnienia?
- Ciśnienie skurczowe – pierwsza, wyższa wartość; powstaje podczas skurczu serca i wyrzutu krwi do tętnic.
- Ciśnienie rozkurczowe – druga, niższa wartość; występuje podczas rozkurczu serca.
Przykład: zapis 140/90 mm Hg oznacza 140 mm Hg ciśnienia skurczowego i 90 mm Hg rozkurczowego.
Objawy możliwe przy nadciśnieniu
Nadciśnienie często przebiega bezobjawowo, dlatego bywa nazywane „cichym zabójcą”. Mogą jednak wystąpić:
- bóle głowy, zwłaszcza rano,
- zawroty głowy,
- szumy uszne,
- kołatanie serca,
- duszność,
- zaczerwienienie twarzy,
- pogorszenie samopoczucia.
Znaczenie w opiece nad osobą starszą
U osób starszych regularna obserwacja i pomiar ciśnienia są ważne, ponieważ nieleczone nadciśnienie zwiększa ryzyko udaru mózgu, zawału serca, niewydolności serca i uszkodzenia nerek.
Opiekun powinien:
- pomagać w regularnych pomiarach ciśnienia,
- zapisywać wyniki,
- obserwować niepokojące objawy,
- przypominać o lekach zgodnie z zaleceniem lekarza,
- zachęcać do ograniczenia soli, aktywności dostosowanej do możliwości i kontroli lekarskich.
Najważniejsze do egzaminu
Za nadciśnienie tętnicze przyjmuje się wartości ciśnienia równe lub wyższe niż 140/90 mm Hg.