Niepełnosprawność intelektualna
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Niepełnosprawność intelektualna oznacza istotne ograniczenia w funkcjonowaniu intelektualnym oraz w zachowaniach adaptacyjnych, czyli w codziennym radzeniu sobie z obowiązkami, komunikacją, samoobsługą i relacjami społecznymi.
W opiece nad osobą starszą ważne jest nie tylko rozpoznanie samej niepełnosprawności, ale przede wszystkim ocena, co podopieczny potrafi wykonać samodzielnie, a przy czym wymaga pomocy, nadzoru lub całkowitego wyręczenia.
Stopnie niepełnosprawności intelektualnej
Wyróżnia się m.in.:
- stopień lekki – osoba zwykle potrafi wykonywać wiele czynności życia codziennego, w tym podstawową higienę, choć może potrzebować przypominania, instrukcji lub kontroli,
- stopień umiarkowany – samodzielność jest ograniczona; często potrzebna jest pomoc w planowaniu i wykonywaniu czynności,
- stopień znaczny – osoba wymaga stałego wsparcia w samoobsłudze,
- stopień głęboki – osoba zwykle wymaga całkowitej opieki i nie wykonuje samodzielnie czynności higienicznych.
Znaczenie w czynnościach higienicznych
Podopieczny z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim może samodzielnie myć się, czesać, korzystać z toalety czy dbać o odzież, jeśli ma zachowaną sprawność fizyczną i rozumie proste polecenia. Opiekun powinien wspierać jego samodzielność, a nie wyręczać go bez potrzeby.
Zasada dla opiekuna
Najważniejsze jest indywidualne podejście: opiekun ocenia realne możliwości podopiecznego, zapewnia bezpieczeństwo, zachęca do samodzielności i pomaga tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne.