Obserwacja podopiecznego
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Obserwacja to metoda zbierania danych polegająca na uważnym przyglądaniu się zachowaniu, sprawności i reakcjom podopiecznego w naturalnych sytuacjach, np. podczas mycia, ubierania się, jedzenia czy przemieszczania się.
W opiece nad osobą starszą obserwacja jest szczególnie ważna, gdy podopieczny ma trudności z komunikacją, zaburzenia mowy, pamięci lub świadomości. Wtedy sam wywiad może być niewystarczający albo mało wiarygodny.
Co można ocenić przez obserwację?
Opiekun może określić m.in.:
- czy podopieczny sam rozpoczyna czynność,
- które etapy wykonuje samodzielnie,
- kiedy potrzebuje pomocy słownej lub fizycznej,
- czy utrzymuje równowagę,
- czy grozi mu upadek,
- czy rozumie polecenia,
- czy czynność wykonuje bezpiecznie i dokładnie.
Przykład zastosowania
U osoby ze stwardnieniem rozsianym, która ma trudności z mową i równowagą, najlepszym sposobem oceny samodzielności podczas higieny jest obserwowanie jej w trakcie wykonywania czynności. Opiekun widzi wtedy realne możliwości pacjenta, np. czy potrafi utrzymać pozycję siedzącą, sięgnąć po przybory toaletowe, umyć poszczególne części ciała i bezpiecznie zakończyć czynność.
Obserwacja a inne metody
- Wywiad wymaga sprawnej komunikacji z pacjentem lub rodziną.
- Pomiar dotyczy konkretnych wartości, np. temperatury, tętna, ciśnienia.
- Dokumentacja dostarcza informacji zapisanych wcześniej, ale nie pokazuje aktualnego funkcjonowania w danej sytuacji.
Dlatego przy ocenie stopnia samodzielności w czynnościach higienicznych obserwacja jest metodą podstawową.