Odwodnienie organizmu
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Odwodnienie to stan, w którym organizm traci więcej wody i elektrolitów, niż przyjmuje. U osób starszych występuje szczególnie często, ponieważ z wiekiem zmniejsza się odczuwanie pragnienia, pogarsza się praca nerek, a choroby przewlekłe i leki mogą zwiększać utratę płynów.
Typowe objawy odwodnienia
Do najważniejszych objawów należą:
- oddawanie małych ilości moczu,
- ciemnożółty, zagęszczony mocz,
- suchość błon śluzowych jamy ustnej i języka,
- wzmożone pragnienie,
- osłabienie, senność, zawroty głowy,
- sucha, mało elastyczna skóra,
- wolne rozprostowywanie się fałdu skórnego,
- obniżone ciśnienie tętnicze,
- przyspieszone tętno.
W pytaniach egzaminacyjnych charakterystycznym zestawem objawów jest: mało moczu + ciemny mocz + suchość śluzówek + pragnienie + wolny powrót fałdu skórnego.
Dlaczego osoby starsze są narażone?
Seniorzy często piją zbyt mało, bo nie odczuwają silnego pragnienia lub ograniczają płyny z obawy przed nietrzymaniem moczu. Ryzyko zwiększają również gorączka, biegunka, wymioty, upały, leki moczopędne oraz trudności w samodzielnym przygotowaniu napojów.
Postępowanie opiekuna
Opiekun powinien:
- obserwować ilość i barwę moczu,
- zachęcać do regularnego picia małych porcji płynów,
- podawać wodę, herbatę, kompoty lub zupy, jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych,
- kontrolować stan skóry i błon śluzowych,
- zgłosić niepokojące objawy pielęgniarce lub lekarzowi.
Kiedy sytuacja jest pilna?
Pilnej pomocy wymaga odwodnienie z zaburzeniami świadomości, omdleniem, bardzo niskim ciśnieniem, brakiem oddawania moczu lub nasilonym osłabieniem.