Profilaktyka odleżyn
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek powstające najczęściej wskutek długotrwałego ucisku, tarcia oraz niedokrwienia. Szczególnie narażone są osoby leżące, unieruchomione, niedożywione, odwodnione lub z zaburzeniami czucia.
Najważniejsza zasada
Podstawowym działaniem profilaktycznym jest regularna zmiana pozycji ciała, zwykle co 2 godziny u osoby leżącej. Zmniejsza to ucisk na miejsca szczególnie narażone, np. kość krzyżową, pięty, łokcie, biodra i łopatki.
Działania opiekuna
Do profilaktyki odleżyn należą:
- zmiana ułożenia pacjenta zgodnie z planem opieki,
- obserwacja skóry, zwłaszcza miejsc narażonych na ucisk,
- utrzymywanie skóry w czystości i suchości,
- delikatne osuszanie skóry bez pocierania,
- stosowanie środków ochronnych i nawilżających zgodnie z zaleceniami,
- dbanie o gładką, suchą pościel bez fałd i okruchów,
- stosowanie materacy i poduszek przeciwodleżynowych, jeśli są dostępne,
- zapewnienie odpowiedniego nawodnienia i odżywienia.
Czego unikać?
Nie należy stosować wykrochmalonej, sztywnej pościeli, ponieważ może zwiększać tarcie i ucisk. Nie wolno też masować zaczerwienionych miejsc, jeśli istnieje podejrzenie rozwijającej się odleżyny.
Przykład egzaminacyjny
Jeśli pacjentka stale leży w łóżku, najważniejszym działaniem zapobiegającym odleżynom jest zmiana pozycji ciała co 2 godziny. Kremy nawilżające i toaleta ciała są pomocne, ale same nie usuwają głównej przyczyny odleżyn, czyli długotrwałego ucisku.