Profilaktyka przykurczów stawowych
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Przykurcz stawowy to ograniczenie ruchomości stawu, które powstaje m.in. wskutek długotrwałego unieruchomienia. U osoby leżącej w łóżku mięśnie, ścięgna i torebki stawowe mogą stopniowo się skracać, jeśli kończyny nie są regularnie poruszane.
Najważniejsza zasada
Podstawą zapobiegania przykurczom są codzienne ćwiczenia dostosowane do stanu osoby starszej. Mogą to być:
- ćwiczenia czynne – podopieczny wykonuje ruch samodzielnie,
- ćwiczenia czynno-bierne – opiekun pomaga w wykonaniu ruchu,
- ćwiczenia bierne – ruch wykonuje opiekun lub fizjoterapeuta, gdy osoba nie może ruszać kończyną samodzielnie.
Ćwiczenia powinny obejmować możliwie pełny, bezpieczny zakres ruchu w stawach: barkowych, łokciowych, nadgarstkowych, biodrowych, kolanowych i skokowych.
O czym powinien pamiętać opiekun?
- Ćwiczenia wykonuje się regularnie, najlepiej codziennie.
- Ruchy muszą być spokojne, płynne i bez szarpania.
- Nie wolno przekraczać granicy bólu ani stosować siły.
- Należy obserwować reakcję podopiecznego: ból, zmęczenie, duszność, zawroty głowy.
- W razie wątpliwości zakres ćwiczeń powinien ustalić fizjoterapeuta.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Materac zmiennociśnieniowy i częsta zmiana pozycji są ważne głównie w profilaktyce odleżyn. Prawidłowe żywienie wspiera ogólny stan zdrowia, ale nie zapobiega bezpośrednio przykurczom. W pytaniach egzaminacyjnych dotyczących przykurczów kluczową odpowiedzią są zwykle regularne ćwiczenia ruchowe.