Pytania pomocnicze - SPO.02

Najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa i ochrona chorej osoby przed urazami. Należy odsunąć niebezpieczne przedmioty i zabezpieczyć głowę.

Próba przytrzymywania kończyn może spowodować złamania, zwichnięcia lub inne urazy. Drgawek nie da się przerwać siłą.

Może to doprowadzić do uszkodzenia zębów, zadławienia, urazu jamy ustnej lub pogryzienia osoby udzielającej pomocy. Nie wolno próbować „ratować języka” przed ugryzieniem.

Pomoc należy wezwać, gdy napad trwa ponad 5 minut, powtarza się, wystąpił uraz, osoba nie odzyskuje przytomności, ma trudności z oddychaniem lub jest to pierwszy taki napad.

Należy ułożyć ją w pozycji bezpiecznej, kontrolować oddech i stan świadomości oraz pozostać przy niej do czasu pełnego odzyskania kontaktu lub przyjazdu pomocy.

Warto podać czas trwania napadu, przebieg objawów, ewentualne urazy, choroby znane opiekunowi, przyjmowane leki oraz informację, czy osoba odzyskała przytomność.

Należy usunąć twarde, ostre i gorące przedmioty z pobliża, zabezpieczyć głowę, rozluźnić ciasną odzież i nie przenosić chorego bez konieczności.

Zakładanie skarpet na stojąco zwiększa ryzyko utraty równowagi i upadku. Przyrząd umożliwia wykonanie tej czynności bezpiecznie, najlepiej w pozycji siedzącej.

Duża masa ciała może ograniczać zakres ruchu, utrudniać schylanie się i dosięganie do stóp. Może też powodować szybsze męczenie się podczas codziennych czynności.

Opiekun powinien najpierw proponować ułatwienia i sprzęt pomocniczy, a nie od razu wykonywać czynność za podopiecznego. Pomoc powinna być dostosowana do realnych możliwości osoby starszej.

Najbezpieczniejsza jest pozycja siedząca na stabilnym krześle lub łóżku, z dobrym podparciem. Zmniejsza to ryzyko upadku i przeciążenia.

Pomocne mogą być długie łyżki do butów, chwytaki, ubrania zapinane na rzepy, elastyczne sznurowadła i przyrządy do zapinania guzików. Dobór zależy od rodzaju ograniczenia.

Skarpety elastyczne lub długie mogą być wygodniejsze, ale nie eliminują konieczności schylania się i dosięgania do stóp. Problemem jest przede wszystkim ograniczona sprawność ruchowa.

Stały ucisk na pośladki, okolice kości krzyżowej i guzy kulszowe utrudnia krążenie krwi w tkankach. Niedokrwione tkanki są bardziej narażone na uszkodzenie i martwicę.

Poduszka naprzemiennie zmienia ciśnienie w komorach powietrznych. Dzięki temu punkty ucisku na ciało zmieniają się, co poprawia ukrwienie skóry i tkanek podskórnych.

Najbardziej narażone są pośladki, guzy kulszowe, okolica kości krzyżowej, uda oraz pięty, jeśli stopy są źle podparte. Ryzyko rośnie przy braku zmiany pozycji.

Poduszka z pierza może być wygodna, ale nie zapewnia kontrolowanego odciążania miejsc ucisku. Nie działa przeciwodleżynowo tak skutecznie jak poduszka zmiennociśnieniowa.

Powinien regularnie oglądać miejsca narażone na ucisk i zwracać uwagę na zaczerwienienie, otarcia, pęcherze, obrzęk lub ból. Niepokojące zmiany należy zgłosić pielęgniarce lub lekarzowi.

Nie. Poduszka zmniejsza ryzyko, ale konieczne są także zmiany pozycji, prawidłowe ułożenie w wózku, higiena skóry, odpowiednie nawodnienie i obserwacja stanu skóry.

Poduszka musi pasować do szerokości i głębokości siedziska, aby stabilnie leżała i równomiernie podpierała ciało. Źle dobrana może powodować zsuwanie się, ucisk lub nieprawidłową pozycję siedzącą.

Odzież dwuczęściowa pozwala ubierać się etapami i osobno zakładać górną oraz dolną część garderoby. Ułatwia też korzystanie z toalety i zmniejsza wysiłek.

Rzepy wymagają mniej precyzyjnych ruchów palców i można je łatwiej zapiąć jedną ręką. Guziki wymagają dobrej koordynacji i sprawności manualnej.

Wiązanie troczków wymaga użycia obu rąk, precyzji i koordynacji ruchów. U osoby z niedowładem połowiczym może to znacznie utrudniać samodzielne ubranie się.

Powinien przygotować odpowiednią odzież, zapewnić bezpieczną pozycję i pomagać tylko w zakresie koniecznym. Ważne jest zachęcanie podopiecznej do wykonywania czynności samodzielnie.

Powinna być wygodna, luźniejsza, łatwa do zakładania i zdejmowania oraz mieć proste zapięcia, np. rzepy, zatrzaski lub zamki z dużym uchwytem.

Najczęściej rozpoczyna się od strony niedowładnej, ponieważ łatwiej najpierw włożyć słabszą kończynę do rękawa lub nogawki, a potem pomóc sobie stroną sprawniejszą.

Celem jest zwiększenie samodzielności, bezpieczeństwa i komfortu osoby starszej. Odpowiednia odzież ogranicza konieczność wyręczania przez opiekuna.

Ciepły okład przeciwzapalny powinien pozostać na miejscu chorobowo zmienionym przez 6–8 godzin.

Ciepłe okłady stosuje się w celu poprawy ukrwienia tkanek, zmniejszenia napięcia mięśniowego, łagodzenia bólu oraz wspomagania wchłaniania wysięków zapalnych.

Należy kontrolować temperaturę okładu, stan skóry, odczucia podopiecznego oraz czas utrzymywania okładu. U osób starszych skóra jest cieńsza i bardziej podatna na oparzenia.

Okład należy przerwać, gdy pojawi się silne zaczerwienienie, pieczenie, ból, pęcherze, obrzęk lub pogorszenie samopoczucia podopiecznego.

Ciepłych okładów nie stosuje się m.in. przy świeżych urazach, krwawieniach, ostrych stanach zapalnych z nasilonym obrzękiem, zaburzeniach czucia oraz na uszkodzoną skórę bez zalecenia personelu medycznego.

Ciepły okład rozszerza naczynia krwionośne i poprawia ukrwienie, a zimny okład zwęża naczynia, zmniejsza obrzęk i ból po świeżym urazie.

Choroba Alzheimera powoduje zaburzenia pamięci, planowania i organizacji czynności. Podopieczny może rozpoznawać ubrania, ale nie wiedzieć, w jakiej kolejności ich użyć.

Wyręczanie zmniejsza samodzielność i może przyspieszać utratę umiejętności. Opiekun powinien pomagać tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny.

Należy przygotować ubrania w logicznej kolejności zakładania. Dzięki temu podopieczny otrzymuje czytelną podpowiedź bez nadmiaru słów.

Osoba z otępieniem może mieć trudność z czytaniem ze zrozumieniem, koncentracją i zapamiętaniem kolejnych etapów. Prostsze są wskazówki praktyczne i wizualne.

Powinien używać krótkich, spokojnych komunikatów i podawać jedną informację naraz. Należy unikać pośpiechu, krytykowania i zbyt wielu poleceń.

Warto ograniczyć liczbę bodźców, przygotować tylko potrzebne ubrania i zadbać o bezpieczeństwo, np. stabilne krzesło oraz dobre oświetlenie.

Celem jest wspieranie możliwie największej samodzielności podopiecznego przy zachowaniu bezpieczeństwa, godności i komfortu.

Do produktów bogatych w potas należą m.in. pomidory, banany, suszone morele, rodzynki, fasola, ziemniaki, otręby, szpinak i orzechy. W pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się owoce suszone, rośliny strączkowe i pomidory.

Może być zalecana przy niedoborze potasu, np. po biegunkach, wymiotach, stosowaniu niektórych leków moczopędnych lub przy osłabieniu związanym z hipokaliemią. Zawsze powinna wynikać z zaleceń lekarza lub dietetyka.

Banany i suszone morele zawierają dużo potasu, dlatego często są wskazywane jako produkty pomocne w zwiększaniu jego podaży. Suszone owoce mają szczególnie skoncentrowaną ilość składników mineralnych.

Należy zachować ostrożność u osób z chorobami nerek, zaburzeniami rytmu serca oraz przy lekach zwiększających stężenie potasu. Nadmiar potasu może być niebezpieczny, dlatego dieta powinna być zgodna z zaleceniami medycznymi.

Niedobór potasu może powodować osłabienie mięśni, skurcze, zmęczenie, zaparcia oraz zaburzenia rytmu serca. Objawy te wymagają obserwacji i zgłoszenia personelowi medycznemu.

Tłuszcze takie jak masło, smalec i oliwa nie są istotnym źródłem potasu. W diecie bogatopotasowej ważniejsze są warzywa, owoce, rośliny strączkowe, otręby i suszone owoce.

Osoba głuchoniema nie odbiera komunikatów słownych drogą słuchową i może mieć trudność z mówieniem. Język migowy oraz zapisane komunikaty umożliwiają jej zrozumienie informacji i samodzielne odpowiadanie.

Pismo Braille’a jest przeznaczone głównie dla osób niewidomych lub słabowidzących. Głuchoniemość dotyczy przede wszystkim słuchu i mowy, a nie wzroku.

Powinien zapewnić dobre oświetlenie, stanąć twarzą do podopiecznego i unikać zasłaniania ust oraz twarzy. Komunikaty powinny być krótkie, jasne i dostosowane do możliwości podopiecznego.

Kontakt wzrokowy pozwala osobie głuchoniemej śledzić gesty, mimikę i ewentualnie ruch warg. Ułatwia też skupienie uwagi i zmniejsza ryzyko niezrozumienia przekazu.

Warto ich używać, gdy opiekun lub podopieczny nie zna języka migowego albo gdy trzeba przekazać ważną, precyzyjną informację. Zapis pomaga uniknąć pomyłek, np. przy godzinach, dawkowaniu lub terminach.

Symbole Blissa stosuje się głównie u osób z poważnymi trudnościami w mówieniu i rozumieniu języka, np. przy niektórych niepełnosprawnościach neurologicznych. Nie są podstawową metodą komunikacji przy samej głuchoniemoci.

Dzienny dom pomocy zapewnia kontakt z innymi ludźmi, zajęcia aktywizujące i wsparcie w ciągu dnia, bez konieczności całodobowego pobytu. Jest odpowiedni dla osoby, która nie wymaga stałej opieki instytucjonalnej.

Dzienny dom pomocy działa w trybie dziennym i wspiera osoby mieszkające nadal we własnym środowisku. Dom pomocy społecznej jest placówką całodobową dla osób, które nie mogą samodzielnie funkcjonować w miejscu zamieszkania.

Centrum rehabilitacji jest wskazane głównie wtedy, gdy celem jest poprawa sprawności ruchowej, równowagi, chodu lub zmniejszenie skutków choroby. Nie jest podstawową placówką służącą przeciwdziałaniu samotności.

Może potrzebować kontaktu z ludźmi, poczucia przynależności, rozmowy, udziału w zajęciach grupowych i wsparcia emocjonalnego. Choroba przewlekła często zwiększa ryzyko izolacji społecznej.

Świetlice socjoterapeutyczne są zwykle kierowane do dzieci i młodzieży z problemami wychowawczymi, emocjonalnymi lub środowiskowymi. Nie są typową formą wsparcia dla osoby starszej z chorobą Parkinsona.

Może zachęcać do udziału w klubie seniora, spotkaniach sąsiedzkich, zajęciach kulturalnych, spacerach grupowych lub uniwersytecie trzeciego wieku. Ważne jest dopasowanie aktywności do możliwości i zainteresowań podopiecznego.

Te czynniki mogą chwilowo podwyższyć ciśnienie tętnicze i przyspieszyć tętno. Pomiar wykonany zbyt szybko może być niemiarodajny.

Powinna siedzieć wygodnie, z podpartymi plecami, stopami opartymi o podłogę i ręką ułożoną na wysokości serca. Nie powinna rozmawiać ani napinać mięśni.

Zaleca się co najmniej 5 minut spokojnego odpoczynku przed pomiarem. Pozwala to ustabilizować parametry krążenia.

Do typowych błędów należą rozmowa podczas pomiaru, źle dobrany mankiet, pomiar przez ubranie, brak odpoczynku oraz nieprawidłowe ułożenie ręki.

Ułożenie ręki powyżej lub poniżej poziomu serca może zmienić odczyt ciśnienia. Prawidłowa wysokość zwiększa wiarygodność wyniku.

Pierwsza wartość to ciśnienie skurczowe, czyli podczas skurczu serca. Druga to ciśnienie rozkurczowe, czyli podczas rozkurczu serca.

Należy zgłosić bardzo wysokie lub bardzo niskie wartości, nagłe odchylenia od zwykłych wyników oraz objawy takie jak zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, duszność lub omdlenie.