Sztućce adaptacyjne
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Sztućce adaptacyjne to specjalnie dobrane lub zmodyfikowane sztućce ułatwiające samodzielne jedzenie osobom z ograniczoną sprawnością dłoni, palców, nadgarstka lub kończyny górnej. Stosuje się je m.in. u osób po udarze, z niedowładem, drżeniem rąk, chorobą Parkinsona, reumatoidalnym zapaleniem stawów lub osłabieniem mięśni.
Przykłady sztućców adaptacyjnych
- sztućce z pogrubionym uchwytem,
- sztućce z uchwytem antypoślizgowym,
- łyżki i widelce z wygiętą rączką,
- sztućce lekkie lub dociążone,
- uchwyty mocujące sztuciec do dłoni,
- noże kołyskowe ułatwiające krojenie jedną ręką.
Znaczenie w opiece
Celem stosowania sztućców adaptacyjnych jest podtrzymanie samodzielności podopiecznego, a nie wyręczanie go. Jeżeli osoba starsza ma niewielki niedowład kończyny górnej, opiekun powinien najpierw zapewnić odpowiednie warunki i pomoce, a dopiero potem pomagać w zakresie koniecznym.
Rola opiekuna
Opiekun powinien:
- dobrać sztućce do możliwości dłoni podopiecznego,
- zachęcać do samodzielnego jedzenia,
- zadbać o bezpieczną pozycję siedzącą,
- zabezpieczyć odzież przed zabrudzeniem,
- obserwować zmęczenie, trudności z chwytaniem i ryzyko zachłyśnięcia.
Ważne na egzaminie
Błędem jest automatyczne karmienie osoby, która może jeść samodzielnie przy niewielkiej pomocy. Nadmierne wyręczanie obniża sprawność, poczucie niezależności i motywację podopiecznego.