Urojenia prześladowcze
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Czym są urojenia prześladowcze?
Urojenia prześladowcze to fałszywe, niezgodne z rzeczywistością przekonania, których osoba nie koryguje mimo logicznych argumentów i dowodów. Chory jest przekonany, że ktoś chce mu zaszkodzić, śledzi go, podsłuchuje, obserwuje, kontroluje albo spiskuje przeciwko niemu.
Typowe przykłady
Osoba z urojeniami prześladowczymi może twierdzić, że:
- jest monitorowana przez kamery,
- sąsiedzi ją podsłuchują,
- ktoś chce ją otruć,
- obce osoby ją śledzą,
- rodzina lub opiekun działają przeciwko niej.
W pytaniu egzaminacyjnym odmowa wyjścia z mieszkania, zasłanianie okien oraz przekonanie o monitorowaniu i podsłuchiwaniu wskazują właśnie na urojenia prześladowcze.
Ważne rozróżnienie
Urojenia są zaburzeniami treści myślenia, a nie spostrzegania. Należy odróżnić je od omamów, czyli zaburzeń spostrzegania, np. słyszenia głosów, których realnie nie ma.
Postępowanie opiekuna
Opiekun nie powinien wyśmiewać ani agresywnie zaprzeczać przekonaniom podopiecznego. Należy zachować spokój, zapewnić bezpieczeństwo, obserwować zachowanie i poinformować rodzinę oraz personel medyczny. Jeśli osoba staje się agresywna, skrajnie pobudzona lub zagraża sobie albo innym, konieczna jest pilna pomoc medyczna.
Inne rodzaje urojeń
- Wielkościowe – przekonanie o wyjątkowej mocy, znaczeniu lub bogactwie.
- Nihilistyczne – przekonanie o nieistnieniu siebie, świata lub narządów.
- Ksobne – przekonanie, że neutralne zdarzenia odnoszą się bezpośrednio do danej osoby.