Zaburzenia spostrzegania
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Czym są zaburzenia spostrzegania?
Zaburzenia spostrzegania to nieprawidłowy odbiór bodźców z otoczenia. Osoba może widzieć, słyszeć lub odczuwać coś, czego inni nie potwierdzają, albo błędnie interpretować realne bodźce. U osoby starszej takie objawy wymagają uważnej obserwacji, ponieważ mogą wynikać m.in. z chorób neurologicznych, otępienia, majaczenia, działania leków, infekcji lub silnego stresu.
Przykłady objawów
Do zaburzeń spostrzegania zalicza się m.in.:
- omamy – spostrzeganie czegoś, czego realnie nie ma, np. podopieczna mówi, że widzi mężczyznę, który ją śledzi;
- złudzenia – błędna interpretacja realnego bodźca, np. cień zostaje uznany za postać;
- nadmierną podejrzliwość związaną z błędnym odbiorem sytuacji.
W pytaniu egzaminacyjnym podopieczna jest niespokojna, rozgląda się i twierdzi, że widzi śledzącego ją mężczyznę. Najbardziej pasuje to do zaburzeń spostrzegania, a nie do zwykłych trudności z koncentracją czy obniżonego nastroju.
Jak powinien zareagować opiekun?
Opiekun powinien:
- zachować spokój i mówić łagodnym tonem;
- nie wyśmiewać i nie zaprzeczać agresywnie odczuciom podopiecznej;
- zapewnić jej bezpieczeństwo, np. odejść w spokojne miejsce;
- obserwować, czy objawy się nasilają lub powtarzają;
- poinformować odpowiednią osobę: rodzinę, pielęgniarkę, lekarza lub przełożonego, zgodnie z procedurą;
- odnotować sytuację w dokumentacji, jeśli należy to do obowiązków opiekuna.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Zaburzenia spostrzegania dotyczą tego, co osoba widzi, słyszy lub odczuwa. Zaburzenia nastroju dotyczą głównie emocji, np. smutku lub drażliwości. Zaburzenia świadomości obejmują m.in. dezorientację i zaburzony kontakt. Trudności z koncentracją oznaczają problem ze skupieniem uwagi, ale nie tłumaczą widzenia osoby, której prawdopodobnie nie ma.