Zapalenie płuc u osoby leżącej
Słownik kwalifikacji SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej
Zapalenie płuc jest częstym powikłaniem u osób długotrwale unieruchomionych w łóżku. Wynika z ograniczonej wentylacji płuc, zalegania wydzieliny w drogach oddechowych oraz osłabionego odruchu kaszlu. U osoby starszej objawy mogą być mniej typowe niż u młodszych pacjentów.
Dlaczego unieruchomienie zwiększa ryzyko?
Podczas długiego leżenia oddech staje się płytszy, a dolne partie płuc są gorzej wentylowane. Wydzielina oskrzelowa trudniej się usuwa, co sprzyja namnażaniu drobnoustrojów i rozwojowi infekcji.
Objawy, które powinien zauważyć opiekun
- kaszel, szczególnie z odkrztuszaniem wydzieliny,
- duszność lub przyspieszony oddech,
- gorączka albo stan podgorączkowy,
- osłabienie, senność, pogorszenie kontaktu,
- ból w klatce piersiowej przy oddychaniu,
- spadek apetytu i ogólne pogorszenie stanu.
U seniorów zapalenie płuc może przebiegać bez wysokiej gorączki, dlatego ważna jest systematyczna obserwacja.
Profilaktyka
W zapobieganiu zapaleniu płuc u osoby leżącej pomagają:
- regularna zmiana pozycji ciała,
- układanie w pozycji wysokiej lub półwysokiej,
- zachęcanie do głębokiego oddychania, jeśli stan na to pozwala,
- oklepywanie klatki piersiowej zgodnie z zaleceniami,
- odpowiednie nawodnienie, jeśli nie ma przeciwwskazań,
- wczesne uruchamianie i ćwiczenia oddechowe.
Rola opiekuna
Opiekun nie rozpoznaje choroby samodzielnie, ale obserwuje stan podopiecznego i zgłasza niepokojące objawy pielęgniarce lub lekarzowi. Szczególnie ważne jest monitorowanie oddechu, temperatury, kaszlu i ogólnego samopoczucia.