ADL i IADL
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
ADL i IADL to dwa pojęcia używane do oceny samodzielności osoby podopiecznej. Pomagają określić, czy dana osoba radzi sobie sama w codziennym życiu, czy wymaga pomocy opiekuna.
ADL - podstawowe czynności życia codziennego
ADL oznacza podstawowe czynności życia codziennego. Są to działania konieczne do zaspokojenia podstawowych potrzeb biologicznych i higienicznych.
Do ADL zalicza się między innymi:
- jedzenie posiłków,
- mycie się i kąpiel,
- ubieranie się i rozbieranie,
- korzystanie z toalety,
- przemieszczanie się,
- kontrolowanie czynności fizjologicznych.
Do oceny ADL często stosuje się np. skalę Katza lub skalę Barthel.
IADL - złożone czynności życia codziennego
IADL oznacza instrumentalne, czyli bardziej złożone czynności życia codziennego. Wymagają one większej sprawności poznawczej, organizacyjnej i społecznej.
Do IADL zalicza się między innymi:
- robienie zakupów,
- przygotowywanie posiłków,
- korzystanie z telefonu,
- korzystanie z transportu,
- przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniami,
- prowadzenie gospodarstwa domowego,
- zarządzanie pieniędzmi.
Najważniejsza różnica
ADL dotyczy podstawowej samoobsługi, a IADL samodzielnego funkcjonowania w domu i społeczeństwie. Osoba może radzić sobie z ADL, np. sama jeść i ubierać się, ale mieć trudności z IADL, np. płaceniem rachunków, zakupami lub prawidłowym przyjmowaniem leków.