Miejsca narażone na odleżyny
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Odleżyny powstają najczęściej tam, gdzie kości znajdują się blisko skóry, a tkanki są długo uciskane między podłożem a wyniosłością kostną. Ryzyko zależy od pozycji ciała, czasu unieruchomienia, stanu skóry, odżywienia i wilgotności.
Pozycja boczna
Przy długotrwałym leżeniu na boku szczególnie narażone są:
- biodro, zwłaszcza okolica krętarza większego kości udowej,
- ramię i bark po stronie podparcia,
- zewnętrzna i wewnętrzna strona kolan, gdy kończyny stykają się ze sobą,
- wewnętrzna i zewnętrzna strona kostek,
- ucho i okolica skroniowa, jeśli głowa jest źle ułożona.
W pytaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać, że w pozycji bocznej, oprócz bioder i ramion, typowe punkty ucisku dotyczą kolan oraz kostek po stronie wewnętrznej i zewnętrznej.
Pozycja na plecach
W leżeniu na plecach najczęściej zagrożone są:
- potylica,
- łopatki,
- łokcie,
- kość krzyżowa,
- pięty.
Pozycja siedząca
U osoby długo siedzącej odleżyny mogą występować głównie w okolicy:
- guzów kulszowych,
- kości krzyżowej,
- łopatek,
- łokci,
- pięt, jeśli stopy są źle podparte.
Znaczenie dla opiekuna
Opiekun powinien regularnie oglądać skórę w miejscach ucisku, zmieniać pozycję podopiecznego, stosować udogodnienia przeciwodleżynowe i unikać bezpośredniego kontaktu kolano o kolano lub kostka o kostkę. Zaczerwienienie, które nie blednie po odciążeniu, może być pierwszym objawem odleżyny.