Negatywny obraz siebie
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Negatywny obraz siebie to niekorzystne, zaniżone lub pełne wstydu postrzeganie własnej osoby, wyglądu, sprawności albo wartości. U podopiecznych może pojawić się po chorobie, urazie, operacji, amputacji, oparzeniu lub innym zdarzeniu zmieniającym wygląd ciała.
Typowe objawy
Podopieczny może:
- unikać kontaktów z innymi ludźmi,
- izolować się w pokoju,
- rezygnować z zajęć terapeutycznych i aktywności społecznych,
- zasłaniać zmienioną część ciała,
- niechętnie patrzeć w lustro,
- wyrażać wstyd, poczucie bycia „gorszym” lub „oszpeconym”,
- reagować płaczem, drażliwością albo wycofaniem.
Znaczenie w opiece
W pytaniach egzaminacyjnych ważna jest zależność: zmiana wyglądu + unikanie ludzi + wycofanie = możliwy negatywny obraz siebie. Nie należy automatycznie zakładać, że problemem jest odrzucenie przez rodzinę, personel lub innych mieszkańców, jeśli w opisie nie ma na to dowodów.
Postępowanie opiekuna
Opiekun powinien:
- okazywać akceptację i szacunek,
- nie komentować wyglądu w sposób oceniający,
- zachęcać do rozmowy o emocjach,
- wzmacniać mocne strony podopiecznego,
- stopniowo motywować do udziału w zajęciach,
- zapewnić wsparcie psychologa lub terapeuty, jeśli jest taka potrzeba,
- respektować tempo adaptacji podopiecznego.
Celem jest odbudowanie poczucia wartości, bezpieczeństwa i gotowości do kontaktów społecznych.