Otępienie u osób starszych
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Otępienie to zespół objawów wynikających z postępującego pogorszenia pracy mózgu. Dotyczy m.in. pamięci, myślenia, orientacji, komunikacji, zachowania i codziennego funkcjonowania. Nie jest naturalnym elementem starzenia się, choć ryzyko rośnie z wiekiem.
Typowe wczesne objawy
W początkowym stadium otępienia objawy zwykle narastają stopniowo, a nie nagle. Mogą występować:
- zaburzenia pamięci świeżej, np. zapominanie niedawnych rozmów,
- trudności w planowaniu i wykonywaniu znanych czynności,
- gubienie przedmiotów,
- dezorientacja w czasie lub miejscu,
- trudności w dobieraniu słów,
- zmiana nastroju i zachowania,
- stopniowe wycofywanie się z relacji społecznych.
Dlaczego podopieczny się wycofuje?
Osoba z początkiem otępienia może zauważać swoje trudności i odczuwać wstyd, lęk lub zagubienie. Unika spotkań, rozmów i aktywności, w których mogłaby ujawnić problemy z pamięcią albo orientacją.
Ważne dla opiekuna
Opiekun powinien obserwować zmiany w zachowaniu, dokumentować je i zgłaszać rodzinie lub personelowi medycznemu. Szczególnie istotne jest odróżnienie zmian stopniowych od nagłych. Nagłe przerwanie kontaktów nie jest typowym początkiem otępienia i może wskazywać np. na depresję, majaczenie, udar, silny stres lub inne ostre zaburzenie wymagające pilnej oceny.
Zapamiętaj na egzamin
W początkowym stadium otępienia typowe jest stopniowe wycofywanie się z relacji społecznych, a nie nagła izolacja ani nadmierna aktywność towarzyska.