Piramida potrzeb Maslowa
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Piramida potrzeb Maslowa to model porządkujący potrzeby człowieka od najbardziej podstawowych do wyższych. W opiece nad osobą podopieczną pomaga rozpoznać, które potrzeby wymagają pilnego wsparcia.
Główne poziomy potrzeb
- Potrzeby fizjologiczne – jedzenie, picie, sen, oddychanie, wydalanie, odpoczynek.
- Potrzeba bezpieczeństwa – ochrona przed zagrożeniem, stabilność, opieka, przewidywalność.
- Potrzeby przynależności i miłości – kontakt z bliskimi, więzi, akceptacja, obecność innych ludzi.
- Potrzeby szacunku i uznania – poczucie wartości, bycie docenianym, autonomia, godne traktowanie.
- Potrzeba samorealizacji – rozwijanie zainteresowań, realizacja celów, poczucie sensu.
Znaczenie w pracy opiekuna
Opiekun powinien obserwować zachowanie podopiecznego i rozpoznawać, jaka potrzeba nie jest zaspokojona. Przykładowo:
- głód i pragnienie wskazują na potrzeby fizjologiczne,
- lęk przed upadkiem lub agresją wskazuje na potrzebę bezpieczeństwa,
- samotność i tęsknota za rodziną wskazują na potrzebę przynależności i miłości,
- poczucie bycia lekceważonym wskazuje na potrzebę szacunku.
Typowy błąd egzaminacyjny
Nie należy mylić samotności z potrzebą samorealizacji. Osoba, która mówi o braku bliskich, tęsknocie i porzuceniu, potrzebuje przede wszystkim relacji, więzi i poczucia bycia kochaną.