Pomiar tętna
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Tętno to wyczuwalne falowanie ściany tętnicy spowodowane pracą serca i przepływem krwi. Pomiar tętna należy do podstawowych obserwacji stanu podopiecznego, obok pomiaru temperatury, ciśnienia tętniczego i oddechów.
Gdzie najczęściej mierzy się tętno?
U osoby przytomnej tętno najczęściej mierzy się na tętnicy promieniowej, czyli po wewnętrznej stronie nadgarstka, po stronie kciuka. Jest to miejsce łatwo dostępne, wygodne i bezpieczne.
Inne miejsca pomiaru tętna to m.in.:
- tętnica szyjna – często oceniana w stanach nagłych,
- tętnica ramienna – np. u niemowląt lub przy pomiarze ciśnienia,
- tętnica udowa – wykorzystywana głównie w ocenie krążenia w sytuacjach szczególnych,
- tętnica grzbietowa stopy – przy ocenie ukrwienia kończyn dolnych.
Jak prawidłowo mierzyć tętno na tętnicy promieniowej?
- Zapewnij podopiecznemu spokój i wygodną pozycję.
- Ułóż jego rękę swobodnie, najlepiej na podparciu.
- Przyłóż opuszki dwóch lub trzech palców do tętnicy promieniowej.
- Nie używaj kciuka, ponieważ ma własne tętno i może zafałszować wynik.
- Licz uderzenia przez 30 sekund i pomnóż przez 2, a przy niemiarowym tętnie licz przez pełną minutę.
Co oceniamy podczas pomiaru?
Podczas pomiaru należy ocenić:
- częstość tętna – liczba uderzeń na minutę,
- miarowość – czy uderzenia są regularne,
- napięcie i wypełnienie – czy tętno jest dobrze wyczuwalne.
U osoby dorosłej prawidłowe tętno spoczynkowe wynosi zwykle 60–100 uderzeń na minutę. Zbyt szybkie tętno to tachykardia, a zbyt wolne to bradykardia. Niepokojące wartości lub niemiarowość należy zgłosić personelowi medycznemu.