Potrzeba snu
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Sen jest jedną z podstawowych potrzeb biologicznych człowieka. Umożliwia regenerację organizmu, odpoczynek układu nerwowego, utrwalenie pamięci oraz utrzymanie prawidłowego funkcjonowania psychicznego i fizycznego. U osób starszych, chorych lub niesamodzielnych zaburzenia snu mogą szybko pogarszać samopoczucie i sprawność.
Objawy niezaspokojenia potrzeby snu
Do typowych objawów niedoboru snu należą:
- senność w ciągu dnia,
- drażliwość i obniżony nastrój,
- opóźniona reakcja na bodźce,
- trudności z koncentracją,
- spowolnienie psychoruchowe,
- bóle głowy,
- osłabienie,
- większe ryzyko upadków i pomyłek.
W pytaniach egzaminacyjnych zestaw objawów: drażliwość, senność oraz opóźniona reakcja na bodźce najczęściej wskazuje na niezaspokojenie potrzeby snu.
Rola opiekuna
Opiekun powinien obserwować rytm snu i czuwania podopiecznego oraz zgłaszać niepokojące zmiany. Ważne jest tworzenie warunków sprzyjających odpoczynkowi:
- ograniczenie hałasu i światła w nocy,
- przewietrzenie pokoju,
- zapewnienie wygodnej pozycji,
- regularny rytm dnia,
- unikanie pobudzających aktywności przed snem,
- pomoc w czynnościach higienicznych przed położeniem się do łóżka.
Co może zaburzać sen?
Sen mogą utrudniać ból, duszność, lęk, potrzeba oddawania moczu, niewygodne łóżko, hałas, światło, leki lub brak aktywności w ciągu dnia. U osób starszych sen bywa płytszy i częściej przerywany, dlatego szczególnie ważna jest spokojna organizacja wieczoru.
Ważne rozróżnienie
Senność i spowolniona reakcja mogą też występować w chorobie lub odwodnieniu, ale jeśli w pytaniu pojawiają się razem z drażliwością i brakiem odpoczynku, najbardziej typową odpowiedzią jest potrzeba snu.