Profilaktyka przeciwzakrzepowa
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Profilaktyka przeciwzakrzepowa to działania zapobiegające zastojowi krwi w żyłach i powstawaniu zakrzepów, szczególnie u osób długotrwale unieruchomionych w łóżku. U takich podopiecznych krew wolniej odpływa z kończyn dolnych, co zwiększa ryzyko zakrzepicy żył głębokich.
Najważniejsze działania opiekuna
Opiekun powinien wspierać krążenie żylne poprzez:
- układanie kończyn dolnych około 30–40° powyżej poziomu tułowia, jeśli nie ma przeciwwskazań,
- zachęcanie do wykonywania prostych ćwiczeń stóp i nóg, np. zginania i prostowania stóp,
- zmianę pozycji ciała zgodnie z planem opieki,
- obserwację skóry i kończyn dolnych,
- dbanie o odpowiednie nawodnienie podopiecznego, jeśli stan zdrowia na to pozwala.
Czego należy unikać?
Nie należy podkładać wałków ani klinów bezpośrednio pod kolana na dłuższy czas. Takie ułożenie może uciskać naczynia krwionośne w okolicy podkolanowej i utrudniać odpływ krwi żylnej, co sprzyja zastojowi krwi.
Objawy alarmowe
Opiekun powinien zgłosić personelowi medycznemu m.in.:
- obrzęk jednej kończyny,
- ból łydki,
- zaczerwienienie lub ocieplenie skóry,
- nagłą duszność, ból w klatce piersiowej lub kaszel z krwią.
Zapamiętaj na egzamin
W profilaktyce zakrzepicy u osoby leżącej prawidłowe jest uniesienie kończyn dolnych 30–40° powyżej poziomu tułowia. Nie wolno rutynowo podkładać wałków pod kolana, ponieważ może to nasilać zastój żylny.