Spastyczność

Co to jest spastyczność?

Spastyczność to wzmożone napięcie mięśniowe, które powoduje sztywność, opór przy ruchu, trudność w rozluźnieniu mięśni oraz ograniczenie sprawności. Może dotyczyć jednej kończyny, kilku kończyn albo całego ciała.

Kiedy występuje?

Spastyczność pojawia się m.in. u osób po uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego, np. w przebiegu:
- stwardnienia rozsianego,
- udaru mózgu,
- urazu rdzenia kręgowego,
- mózgowego porażenia dziecięcego.

W stwardnieniu rozsianym może nasilać się po rzucie choroby i utrudniać chodzenie, zmianę pozycji, ubieranie się oraz wykonywanie precyzyjnych czynności.

Znaczenie w opiece

Opiekun powinien dobierać aktywności do aktualnych możliwości podopiecznego. Przy spastyczności kończyn dolnych należy unikać zajęć wymagających długiego stania, szybkiego przemieszczania się lub dużego wysiłku. Jeśli dodatkowo występują zaburzenia widzenia, niekorzystne będą czynności wymagające precyzji wzrokowej, np. haftowanie, szydełkowanie czy czytanie drobnego tekstu.

Przykład doboru aktywności

Dla osoby ze sztywnością nóg i problemami z widzeniem odpowiednie może być słuchanie muzyki: nie obciąża narządu wzroku, nie wymaga chodzenia ani precyzyjnych ruchów, a jednocześnie może działać uspokajająco i poprawiać nastrój.

Ważne zasady

• obserwuj zmęczenie i ból,
• zapewnij wygodną pozycję,
• nie zmuszaj do aktywności ponad możliwości,
• uwzględniaj zainteresowania podopiecznego.