Wypalenie zawodowe
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Wypalenie zawodowe to stan przewlekłego przeciążenia psychicznego i emocjonalnego związanego z pracą. W zawodach opiekuńczo-wspierających ryzyko jest szczególnie wysokie, ponieważ pracownik stale kontaktuje się z cierpieniem, zależnością i trudnymi emocjami podopiecznych.
Typowe objawy
Do objawów wypalenia zawodowego należą:
- przewlekłe zmęczenie mimo odpoczynku,
- obniżona motywacja do pracy,
- drażliwość, napięcie, poczucie bezradności,
- dystansowanie się od podopiecznych,
- spadek poczucia skuteczności zawodowej,
- problemy ze snem, bóle głowy, dolegliwości psychosomatyczne.
Profilaktyka i zwalczanie wypalenia
Zwalczanie wypalenia zawodowego obejmuje przede wszystkim działania, które chronią równowagę między pracą a życiem prywatnym. Ważne są:
- systematyczne korzystanie z urlopu,
- regularne przerwy w pracy,
- akceptacja własnych ograniczeń,
- realistyczne planowanie zadań,
- korzystanie ze wsparcia zespołu i przełożonych,
- rozmowa o trudnościach zawodowych,
- dbanie o sen, odpoczynek, aktywność fizyczną i relacje prywatne,
- rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem.
Czego unikać?
Ryzyko wypalenia zwiększają: perfekcjonizm, nadmierna identyfikacja z pracą, branie spraw zawodowych zbyt osobiście, rezygnowanie z odpoczynku oraz unikanie rozwiązywania trudnych sytuacji. Opiekun powinien pomagać profesjonalnie, ale jednocześnie dbać o granice psychiczne i fizyczne.
Ważne na egzaminie
Poprawne działania przeciw wypaleniu to m.in. korzystanie z urlopu i akceptacja własnych ograniczeń. Nie należy wybierać odpowiedzi zawierających perfekcjonizm, nadmierne osobiste traktowanie pracy lub unikanie trudnych sytuacji.