Zaparcia u podopiecznego
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Zaparcia to utrudnione, zbyt rzadkie lub niepełne oddawanie stolca. U osoby leżącej występują szczególnie często, ponieważ unieruchomienie spowalnia perystaltykę jelit, czyli naturalne ruchy przesuwające treść pokarmową.
Dlaczego osoba leżąca jest narażona na zaparcia?
Najczęstsze przyczyny to:
- mała aktywność fizyczna lub całkowite unieruchomienie,
- zbyt mała ilość wypijanych płynów,
- dieta uboga w błonnik,
- wstrzymywanie wypróżnienia z powodu wstydu lub braku pomocy,
- przyjmowanie niektórych leków, np. przeciwbólowych opioidowych, uspokajających, preparatów żelaza,
- osłabienie mięśni brzucha i dna miednicy.
Objawy, które powinien zauważyć opiekun
Do typowych objawów należą: brak stolca przez kilka dni, twardy stolec, ból brzucha, wzdęcia, uczucie pełności, parcie bez skutecznego wypróżnienia, pogorszenie apetytu oraz niepokój podopiecznego.
Profilaktyka i działania opiekuna
Opiekun powinien wspierać regularne wypróżnianie przez:
- zachęcanie do picia odpowiedniej ilości płynów, jeśli nie ma przeciwwskazań lekarskich,
- podawanie posiłków z błonnikiem, np. warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych,
- pomoc w zmianie pozycji, pionizacji i ćwiczeniach dostosowanych do stanu chorego,
- zapewnienie intymności i spokojnych warunków podczas wypróżniania,
- obserwację częstości i charakteru stolca.
Ważne
Opiekun nie powinien samodzielnie podawać leków przeczyszczających bez zlecenia lekarza lub pielęgniarki. Długotrwały brak stolca, silny ból brzucha, wymioty lub zatrzymanie gazów wymagają pilnego zgłoszenia personelowi medycznemu.