Zasada podmiotowości
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Zasada podmiotowości oznacza traktowanie osoby podopiecznej jako pełnoprawnej osoby, a nie jako „przypadku”, „problemu” lub biernego odbiorcy pomocy. Opiekun uznaje godność, prawa, potrzeby, emocje, decyzje i możliwości podopiecznego.
W praktyce oznacza to, że podopieczny powinien być włączany w decyzje dotyczące własnego życia i opieki w takim zakresie, w jakim pozwala na to jego stan zdrowia i sprawność.
Cechy postawy podmiotowej
Opiekun stosujący zasadę podmiotowości:
- okazuje szacunek dla godności osoby podopiecznej,
- wykazuje empatię i zrozumienie dla jej sytuacji,
- szanuje prywatność, intymność i autonomię,
- uwzględnia potrzeby, przyzwyczajenia i wartości podopiecznego,
- nie narzuca niepotrzebnie własnych decyzji,
- wspiera samodzielność zamiast wyręczać we wszystkim,
- chroni zdrowie i życie podopiecznego.
Przykład w pracy opiekuna
Postawa podmiotowa to np. zapytanie podopiecznego, w co chce się ubrać, jaką czynność chce wykonać samodzielnie albo czy zgadza się na określony sposób pomocy przy higienie. Nawet gdy osoba wymaga dużego wsparcia, należy mówić do niej z szacunkiem i informować o wykonywanych czynnościach.
Podmiotowość a przedmiotowość
Podmiotowość: „Pomagam osobie, która ma swoje prawa, potrzeby i zdanie”.
Przedmiotowość: „Wykonuję czynności przy pacjencie bez uwzględniania jego woli i godności”.
Na egzaminie zasada podmiotowości często pojawia się przy słowach: godność, szacunek, empatia, tolerancja, autonomia, poszanowanie życia i zdrowia.