Złamanie kończyny – pierwsza pomoc
Słownik kwalifikacji SPO.03 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie podopiecznej
Przy podejrzeniu złamania kończyny najważniejsze jest unieruchomienie jej w pozycji, w jakiej została zastana. Nie wolno na siłę prostować, nastawiać ani poruszać uszkodzoną kończyną, ponieważ może to nasilić ból, uszkodzić naczynia krwionośne, nerwy lub pogłębić uraz.
Objawy sugerujące złamanie
- silny ból nasilający się przy ruchu,
- obrzęk i zasinienie,
- zniekształcenie kończyny,
- ograniczenie lub niemożność poruszania kończyną,
- nieprawidłowe ustawienie kończyny,
- przy złamaniu otwartym: rana i widoczna kość.
Postępowanie
- Zadbaj o bezpieczeństwo własne i poszkodowanego.
- Oceń stan poszkodowanego: przytomność, oddech, krwawienia.
- Wezwij pomoc medyczną, szczególnie przy silnym bólu, deformacji, złamaniu otwartym lub podejrzeniu urazu po upadku.
- Unieruchom kończynę w pozycji zastanej – najlepiej razem z sąsiednimi stawami.
- Przy złamaniu otwartym zabezpiecz ranę jałowym opatrunkiem, bez wciskania odłamów kostnych.
- Można zastosować zimny okład przez tkaninę, aby zmniejszyć obrzęk, ale dopiero po zabezpieczeniu urazu.
- Obserwuj poszkodowanego do czasu przyjazdu pomocy.
Czego nie robić?
- nie nastawiać kości,
- nie prostować kończyny na siłę,
- nie podawać jedzenia ani picia, jeśli może być potrzebny zabieg,
- nie przemieszczać poszkodowanego bez potrzeby.
W pytaniach egzaminacyjnych prawidłowa zasada brzmi: unieruchomić kończynę w pozycji, w jakiej ją zastano.