Asymetryczny toniczny odruch szyjny
Słownik kwalifikacji SPO.04 - Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka
Asymetryczny toniczny odruch szyjny to odruch pierwotny występujący u noworodków i młodych niemowląt. W skrócie bywa określany jako ATOS lub ATNR.
Polega na tym, że po obróceniu głowy dziecka w jedną stronę następuje wyprost kończyn po stronie twarzy oraz zgięcie kończyn po stronie potylicy. Ułożenie to przypomina pozycję szermierza.
Dlaczego nie jest odruchem posturalnym?
ATOS nie służy utrzymaniu równowagi, podparciu ani ochronie przed upadkiem. Nie jest więc odruchem posturalnym. Należy do odruchów pierwotnych, czyli automatycznych reakcji obecnych we wczesnym okresie życia, które powinny stopniowo wygasać wraz z dojrzewaniem układu nerwowego.
Znaczenie rozwojowe
U noworodka obecność tego odruchu może być zjawiskiem fizjologicznym. Problemem może być jego nadmierne nasilenie, wyraźna asymetria lub utrzymywanie się zbyt długo. Przetrwały ATOS może utrudniać:
- łączenie rąk w linii środkowej ciała,
- obracanie się,
- pełzanie i czworakowanie,
- koordynację oko-ręka.
Ważne na egzaminie
W pytaniu: który odruch nie zalicza się do posturalnych, poprawna odpowiedź to asymetryczny toniczny szyjny, ponieważ jest to odruch pierwotny, a nie reakcja posturalna.