Fazy choroby sierocej
Słownik kwalifikacji SPO.04 - Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka
Choroba sieroca to zespół zaburzeń emocjonalnych i rozwojowych wynikających z długotrwałego braku stałej, ciepłej więzi z opiekunem. Może występować nie tylko u dzieci osieroconych, ale także u dzieci zaniedbywanych emocjonalnie, często hospitalizowanych lub przebywających długo w placówkach opiekuńczych.
1. Faza protestu
Dziecko aktywnie domaga się kontaktu z opiekunem. Typowe objawy to:
- krzyk i płacz,
- niepokój,
- problemy ze snem,
- wymioty lub zaburzenia łaknienia,
- silne pobudzenie emocjonalne.
W pytaniach egzaminacyjnych ta faza często opisywana jest jako gwałtowna reakcja na rozłąkę.
2. Faza rozpaczy
Jeśli potrzeba bliskości nadal nie jest zaspokojona, dziecko traci nadzieję na powrót opiekuna. Mogą pojawić się:
- smutek i apatia,
- brak zainteresowania otoczeniem,
- wycofanie,
- spadek aktywności,
- zaburzenia jedzenia i snu.
3. Faza wyparcia
To faza najcięższa i najbardziej utrwalona. Dziecko pozornie „przystosowuje się”, ale emocjonalnie odcina się od potrzeby więzi. Charakterystyczne są:
- bierność,
- regres rozwojowy, np. powrót do wcześniejszych zachowań,
- stereotypie ruchowe, np. kołysanie się, kiwanie,
- nastawienie lękowe,
- osłabienie kontaktu emocjonalnego z otoczeniem.
Jak zapamiętać na egzamin?
Faza wyparcia nie oznacza krzyku i walki o kontakt, lecz wycofanie, bierność i utrwalone zaburzenia zachowania. Dlatego opis: bierność, regres, stereotypie ruchowe, nastawienie lękowe najlepiej odpowiada fazie wyparcia choroby sierocej.