Holofraza
Słownik kwalifikacji SPO.04 - Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka
Co to jest holofraza?
Holofraza to etap rozwoju mowy dziecka, w którym pojedyncze słowo zastępuje całą wypowiedź lub zdanie. Znaczenie takiej wypowiedzi można prawidłowo odczytać dopiero po uwzględnieniu kontekstu sytuacyjnego, gestów, mimiki, intonacji oraz tego, na co dziecko patrzy lub wskazuje.
Przykład: dziecko mówi mama, ale w zależności od sytuacji może to znaczyć: mama przyszła, chcę do mamy, gdzie jest mama albo mama daj mi coś. Jedno słowo pełni więc funkcję całego komunikatu.
Kiedy występuje etap holofrazy?
Etap holofrazy pojawia się zwykle w okresie pierwszych wyrazów, najczęściej około 12. miesiąca życia i trwa w przybliżeniu do momentu pojawienia się wypowiedzi dwuwyrazowych.
Cechy holofrazy
- dziecko używa pojedynczych słów znaczących,
- jedno słowo może oznaczać całe zdanie,
- duże znaczenie mają gesty, mimika i sytuacja,
- dorosły musi interpretować wypowiedź w kontekście,
- wypowiedzi dotyczą najczęściej osób, przedmiotów i potrzeb dziecka.
Różnica między holofrazą a wcześniejszymi etapami
Holofraza różni się od głużenia i gaworzenia tym, że zawiera już słowa mające znaczenie. Głużenie i gaworzenie są wcześniejszymi formami wokalizacji, które przygotowują dziecko do mowy, ale nie są jeszcze świadomym używaniem słów w funkcji komunikatu.
Znaczenie dla opiekuna
Opiekun powinien reagować na holofrazy, rozwijać je i nazywać pełnym zdaniem intencję dziecka, np. dziecko mówi pić, a dorosły odpowiada: Chcesz pić wodę. W ten sposób wspiera rozwój słownika i budowanie zdań.