Nadopiekuńczość rodzicielska

Nadopiekuńczość rodzicielska to postawa, w której dorosły nadmiernie chroni dziecko, wyręcza je i ogranicza jego samodzielne działanie. Często wynika z troski, lęku o zdrowie dziecka lub przekonania, że dziecko „sobie nie poradzi”.

Jak przejawia się nadopiekuńczość?

Typowe zachowania nadopiekuńczego opiekuna to:
- wykonywanie za dziecko czynności, które mogłoby wykonać samo lub z niewielką pomocą,
- ograniczanie ruchu i eksploracji z obawy przed upadkiem lub niepowodzeniem,
- podejmowanie wszystkich decyzji za dziecko,
- reagowanie pomocą zanim dziecko poprosi lub spróbuje samo,
- nadmierna kontrola i stałe asekurowanie.

Skutki dla dziecka

Nadopiekuńczość może prowadzić do:
- bierności,
- zależności od dorosłych,
- niskiej wiary we własne możliwości,
- trudności w podejmowaniu decyzji,
- opóźnienia w zakresie samoobsługi,
- frustracji lub wycofania.

U dziecka z niepełnosprawnością lub ograniczeniami ruchowymi nadopiekuńczość jest szczególnie ryzykowna, ponieważ może dodatkowo zmniejszać liczbę okazji do ćwiczenia sprawności i samodzielności.

Właściwa postawa opiekuna

Prawidłowa opieka nie oznacza pozostawienia dziecka bez wsparcia. Polega na tworzeniu bezpiecznych warunków do działania i stopniowym zwiększaniu samodzielności. Dorosły powinien obserwować możliwości dziecka, zachęcać do prób i pomagać tylko w takim zakresie, jaki jest rzeczywiście potrzebny.

Najważniejsze jest wspieranie rozwoju, a nie wyręczanie.