Orientacja przestrzenna u dziecka

Orientacja przestrzenna to zdolność rozumienia położenia własnego ciała, innych osób i przedmiotów w przestrzeni. Obejmuje rozpoznawanie relacji takich jak: nad, pod, obok, przed, za, między, blisko, daleko, w środku, na zewnątrz.

W pytaniach egzaminacyjnych orientacja przestrzenna często łączy się z czynnościami typu: układanie, przesuwanie, przemieszczanie, porównywanie położenia obiektów oraz określanie ich względem punktu odniesienia.

Jak rozwija się orientację przestrzenną?

U małych dzieci rozwój ten wspierają m.in.:

• ćwiczenia techniczno-plastyczne,
• zabawy konstrukcyjne,
• układanie klocków, puzzli, mozaik,
• lepienie, wyklejanie, składanie papieru,
• zabawy ruchowe z poleceniami przestrzennymi,
• porządkowanie przedmiotów według miejsca i kolejności.

Znaczenie ćwiczeń techniczno-plastycznych

Ćwiczenia techniczno-plastyczne pomagają dziecku rozumieć, że przedmioty mogą być ustawiane i przesuwane względem siebie. Dziecko uczy się np. położyć klocek na kartce, przykleić element obok domu, przesunąć figurę za drzewo albo ustawić osoby w szeregu.

Takie działania rozwijają nie tylko sprawność manualną, ale też myślenie przestrzenne, planowanie czynności i rozumienie kolejności działań.

Przykład

Jeśli dziecko wykonuje pracę plastyczną „ulica”, może umieszczać domy obok siebie, drzewa za domem, samochód na drodze, a ludzi przed budynkiem. W ten sposób praktycznie ćwiczy pojęcia przestrzenne i relacje między obiektami.

Zapamiętaj

Rozwijanie pojęcia przestrzeni prowadzi przede wszystkim do umiejętności układania i przemieszczania obiektów oraz osób względem siebie i punktów odniesienia.