Pytania pomocnicze - SPO.04

Ma działanie odkażające i wysuszające, dlatego pomaga w pielęgnacji skóry ze zmianami pęcherzykowymi oraz zmniejsza ryzyko nadkażenia.

Powinien być bardzo słaby, zwykle jasnoróżowy. Kryształki muszą być całkowicie rozpuszczone, ponieważ stężony preparat może podrażnić lub uszkodzić skórę.

Rozdrapywanie zwiększa ryzyko zakażenia bakteryjnego skóry i może prowadzić do powstawania blizn.

Skórę należy osuszać delikatnie przez przykładanie ręcznika, bez tarcia i pocierania zmian skórnych.

Niepokojące są nasilone zaczerwienienie, obrzęk, ból, ropa, ocieplenie skóry wokół zmian oraz pogorszenie samopoczucia dziecka.

Rumianek może działać drażniąco lub uczulająco, a w standardzie egzaminacyjnym przy kąpieli dziecka chorego na ospę wskazuje się roztwór nadmanganianu potasu.

Ponieważ szybko podnoszą poziom glukozy we krwi. Może to prowadzić do hiperglikemii i pogorszenia kontroli cukrzycy.

Należą do nich słodycze, cukier, miód, słodzone napoje, soki, ciastka, dżemy i dosładzane desery.

Węglowodany proste szybko się wchłaniają i gwałtownie zwiększają glikemię. Węglowodany złożone trawią się wolniej i zwykle stabilniej wpływają na poziom cukru.

Nie. Węglowodany są potrzebnym źródłem energii, ale ich rodzaj i ilość powinny być kontrolowane zgodnie z zaleceniami lekarza lub dietetyka.

Korzystniejsze są węglowodany złożone, np. pełnoziarniste pieczywo, kasze, płatki owsiane, warzywa i produkty bogate w błonnik.

Tłuszcze roślinne, np. oleje roślinne, są elementem zdrowej diety w odpowiednich ilościach. Nie powodują tak szybkiego wzrostu glukozy jak cukry proste.

Najbardziej typowe objawy to wysoki poziom glukozy, częste oddawanie moczu, wzmożone pragnienie oraz spadek masy ciała. Dziecko może być też osłabione i senne.

Przy wysokim poziomie glukozy organizm usuwa jej nadmiar z moczem. Glukoza powoduje zwiększone wydalanie wody, dlatego dziecko częściej oddaje mocz.

Komórki nie mogą prawidłowo wykorzystać glukozy bez insuliny, więc organizm zaczyna zużywać zapasy tłuszczu i białka. To prowadzi do spadku masy ciała.

Hiperglikemia to zbyt wysoki poziom glukozy we krwi. Jest jednym z podstawowych objawów cukrzycy.

Opiekun powinien poinformować rodziców lub opiekunów prawnych i zalecić pilny kontakt z lekarzem. Nie powinien samodzielnie diagnozować ani podawać leków.

Niepokojące są wymioty, bóle brzucha, nasilone osłabienie, senność, odwodnienie i przyspieszony oddech. Mogą wskazywać na stan wymagający pilnej pomocy medycznej.

Podczas drgawek dziecko może uderzać głową o podłoże lub przedmioty w otoczeniu. Ochrona głowy zmniejsza ryzyko urazu czaszkowo-mózgowego.

Siłowe unieruchamianie nie zatrzyma napadu, a może spowodować urazy mięśni, stawów lub kości. Należy jedynie zabezpieczyć otoczenie dziecka.

Nie. Wkładanie przedmiotów do ust grozi uszkodzeniem zębów, zadławieniem lub urazem jamy ustnej.

Po ustąpieniu drgawek, jeśli dziecko oddycha, ale jest senne lub nie w pełni przytomne. Pozycja boczna pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych.

Należy wezwać pogotowie, gdy napad jest pierwszy w życiu, trwa ponad 5 minut, powtarza się, doszło do urazu, dziecko ma problemy z oddychaniem lub długo nie odzyskuje świadomości.

Nie. Sztuczne oddychanie wykonuje się tylko wtedy, gdy po ustąpieniu napadu dziecko nie oddycha prawidłowo; wtedy należy rozpocząć resuscytację i wezwać pomoc.

Ważny jest czas trwania napadu, jego przebieg, urazy, kolor skóry, oddech, gorączka oraz to, czy podobne epizody występowały wcześniej.

Etap holofrazy polega na tym, że dziecko używa jednego słowa w znaczeniu całego komunikatu. Sens wypowiedzi odczytuje się z sytuacji, gestów, mimiki i intonacji.

To samo słowo może oznaczać różne potrzeby lub informacje. Dopiero sytuacja, gest dziecka i jego zachowanie pozwalają zrozumieć właściwe znaczenie wypowiedzi.

Gaworzenie to powtarzanie sylab, np. ba-ba, ma-ma, często bez stałego znaczenia. Holofraza jest już użyciem słowa jako świadomego komunikatu.

Głużenie to wczesne, odruchowe wydawanie dźwięków, typowe dla niemowlęcia. Holofraza pojawia się później i wiąże się z używaniem słów znaczących.

Echolalia polega na powtarzaniu zasłyszanych słów lub zdań. Holofraza to samodzielne użycie pojedynczego słowa w celu przekazania określonej intencji.

Powinien odpowiadać na wypowiedzi dziecka pełnymi zdaniami, nazywać przedmioty i czynności oraz rozwijać komunikaty dziecka, np. pić — Chcesz napić się wody.

Przykładami są słowa: daj, mama, am, pić, tam. Ich znaczenie zależy od sytuacji, np. pić może oznaczać chcę pić albo to jest mój kubek.

Polega na tym, że dzieci bawią się obok siebie, często podobnymi zabawkami, ale nie współpracują jeszcze ze sobą w sposób zorganizowany.

Dwulatek interesuje się innymi dziećmi i może je naśladować, ale jego umiejętności społeczne nie są jeszcze wystarczająco rozwinięte do zabawy grupowej lub zespołowej.

W zabawie równoległej dzieci bawią się obok siebie, ale osobno. W zabawie wspólnej pojawia się już kontakt, wymiana działań lub prosty wspólny cel.

Zabawa zespołowa z podziałem ról pojawia się później, zwykle u dzieci starszych, które potrafią już współpracować, planować i przyjmować role, np. w zabawie w sklep lub lekarza.

Powinien zapewnić dzieciom bezpieczne miejsce, podobne zabawki i możliwość swobodnej obserwacji rówieśników, bez zmuszania do współpracy.

Zwykle nie. U dzieci w wieku dwóch lat zabawa równoległa jest prawidłowym i naturalnym etapem rozwoju społecznego.

To wyrazy naśladujące dźwięki otoczenia, np. odgłosy zwierząt, pojazdów lub przedmiotów. Przykłady to „hau-hau”, „miau”, „brum”, „bam”.

Najczęściej około 12. miesiąca życia. Jest to okres pojawiania się pierwszych prostych słów znaczących.

Gaworzenie to powtarzanie sylab, np. „ma-ma”, zwykle bez świadomego znaczenia. Pierwsze słowa są używane celowo, w odniesieniu do osoby, przedmiotu lub sytuacji.

Około 6. miesiąca życia typowe jest gaworzenie, czyli powtarzanie sylab. Dziecko ćwiczy w ten sposób aparat mowy i reaguje na głos opiekuna.

Powinien często mówić do dziecka, nazywać przedmioty i czynności, śpiewać, czytać proste książeczki oraz zachęcać do naśladowania dźwięków.

Są proste artykulacyjnie i atrakcyjne dla dziecka, dlatego ułatwiają pierwsze próby komunikacji. Pomagają też łączyć dźwięk z konkretnym obiektem lub sytuacją.

Chwyt nożycowy polega na ujmowaniu przedmiotu między kciukiem a boczną stroną palca wskazującego. Pojawia się zwykle między 7. a 8. miesiącem życia.

W chwycie dłoniowym dziecko obejmuje przedmiot całą dłonią. W chwycie nożycowym zaczyna aktywniej używać kciuka i palca wskazującego.

Chwyt pęsetowy pojawia się później niż nożycowy, zwykle około 9.–12. miesiąca życia. Umożliwia precyzyjne chwytanie drobnych przedmiotów opuszkami palców.

Rozwój chwytu świadczy o dojrzewaniu motoryki małej, koordynacji wzrokowo-ruchowej i układu nerwowego. Opóźnienia mogą wymagać obserwacji lub konsultacji ze specjalistą.

Rozwój chwytu wspierają bezpieczne grzechotki, miękkie klocki, piłeczki sensoryczne i zabawki manipulacyjne. Powinny być dostosowane do wieku i nie zawierać drobnych elementów.

Małe elementy stwarzają ryzyko zadławienia lub aspiracji do dróg oddechowych. Do zabawy należy wybierać przedmioty duże, bezpieczne i przeznaczone dla wieku dziecka.

Dziecko zwykle potrafi chwytać przedmioty, przekładać je z ręki do ręki, wkładać i wyjmować z pojemnika oraz podejmować próby ustawiania klocków.

Jest to zadanie dostosowane do jego możliwości rozwojowych. Ćwiczy chwyt, koordynację oko–ręka i celowe manipulowanie przedmiotami.

Małe elementy grożą zadławieniem lub włożeniem do nosa albo ucha. Dodatkowo wymagają precyzji przekraczającej typowe możliwości rocznego dziecka.

Wycinanie wymaga sprawnej koordynacji, kontroli ruchów dłoni i bezpiecznego posługiwania się nożyczkami. Są to umiejętności rozwijane u starszych dzieci.

Powinny być duże, lekkie, nietoksyczne, łatwe do uchwycenia i pozbawione ostrych krawędzi. Nie mogą zawierać drobnych, odłączanych części.

Może proponować proste zabawy manipulacyjne, np. układanie dużych klocków, wkładanie przedmiotów do pudełka, turlanie piłki czy zabawy bezpiecznymi sorterami.

Zabawa manipulacyjna polega głównie na badaniu i używaniu przedmiotów rękami. Zabawa plastyczna wymaga zwykle większej kontroli ruchów, użycia materiałów i przestrzegania zasad bezpieczeństwa.

U dobrze rozwijającego się niemowlęcia umiejętność samodzielnego odgryzania kęsów pojawia się zwykle około 9. miesiąca życia.

Dziecko musi wcześniej rozwinąć koordynację języka, warg i żuchwy oraz nauczyć się radzić sobie z pokarmami o coraz bardziej złożonej konsystencji.

Najlepsze są miękkie produkty łatwe do rozgniecenia dziąsłami, np. dobrze ugotowane warzywa, miękkie owoce bez skórki lub odpowiednio przygotowane kawałki pieczywa.

Należy unikać produktów twardych, małych, okrągłych i śliskich, takich jak orzechy, całe winogrona, surowa marchew w kawałkach czy twarde cukierki.

Nie zawsze. Niemowlę może rozgniatać miękkie pokarmy dziąsłami, choć wyrzynające się zęby ułatwiają naukę gryzienia.

Dziecko powinno siedzieć stabilnie, najlepiej w krzesełku do karmienia, z tułowiem ustawionym pionowo. Zmniejsza to ryzyko zakrztuszenia.

Ssanie polega głównie na pobieraniu płynu lub papki, natomiast odgryzanie wymaga pracy żuchwy, warg i języka oraz kontroli kawałka pokarmu w jamie ustnej.