Ufność kontra nieufność według Eriksona
Słownik kwalifikacji SPO.04 - Świadczenie usług opiekuńczych i wspomagających rozwój dziecka
Ufność kontra nieufność to pierwszy etap rozwoju psychospołecznego w teorii Erika Eriksona. Dotyczy głównie okresu niemowlęcego, czyli mniej więcej pierwszego roku życia dziecka.
Na czym polega ten etap?
Niemowlę jest całkowicie zależne od opiekunów. Potrzebuje regularnego zaspokajania podstawowych potrzeb, takich jak:
- karmienie,
- sen i odpoczynek,
- bliskość fizyczna,
- poczucie bezpieczeństwa,
- reagowanie na płacz,
- przewidywalna opieka.
Jeśli opiekunowie reagują na potrzeby dziecka w sposób czuły, stały i adekwatny, dziecko stopniowo buduje podstawowe zaufanie do świata i ludzi. Uczy się, że otoczenie jest bezpieczne, a dorośli są dostępni i pomocni.
Co się dzieje przy niezaspokajaniu potrzeb?
Według Eriksona trwałe niezaspokajanie potrzeb niemowlęcia może prowadzić do powstania nieufności, niepewności i braku poczucia bezpieczeństwa. Dziecko może odbierać świat jako nieprzewidywalny i zagrażający.
W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać prostą zależność:
niemowlęctwo + Erikson + niezaspokojone potrzeby = brak zaufania / nieufność / niepewność.
Znaczenie dla opiekuna dziecka
Osoba sprawująca opiekę nad małym dzieckiem powinna:
- szybko i spokojnie reagować na płacz,
- zapewniać stały rytm dnia,
- okazywać czułość i bliskość,
- unikać długotrwałego ignorowania potrzeb dziecka,
- budować przewidywalne i bezpieczne środowisko.
Pierwszy etap Eriksona jest fundamentem dalszego rozwoju emocjonalnego i społecznego dziecka.