Potrzeba bezpieczeństwa

Potrzeba bezpieczeństwa to jedna z podstawowych potrzeb człowieka. Obejmuje poczucie ochrony przed zagrożeniem, stabilność, przewidywalność otoczenia oraz brak lęku. W piramidzie Maslowa znajduje się zaraz po potrzebach fizjologicznych.

Jak może się objawiać niezaspokojona potrzeba bezpieczeństwa?

U osoby starszej mogą pojawić się zachowania takie jak:
- ciągłe zamykanie drzwi i okien,
- blokowanie wejścia meblami lub przedmiotami,
- zasłanianie okien,
- niechęć do opuszczania pokoju lub mieszkania,
- podejrzliwość, napięcie, lęk,
- potrzeba stałego kontrolowania otoczenia.

Takie zachowania nie muszą oznaczać „złośliwości” podopiecznego. Często są próbą poradzenia sobie z lękiem i odzyskania kontroli nad sytuacją.

Możliwe przyczyny u seniora

Niezaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa może wynikać z:
- pogorszenia wzroku, słuchu lub sprawności ruchowej,
- wcześniejszych przykrych doświadczeń, np. włamania, upadku, przemocy,
- samotności,
- zmian otoczenia,
- zaburzeń poznawczych, np. otępienia,
- poczucia zależności od innych osób.

Postępowanie opiekuna

Opiekun powinien:
- zachować spokój i nie wyśmiewać obaw podopiecznego,
- rozmawiać z nim prostym, spokojnym językiem,
- zapewnić przewidywalny rytm dnia,
- sprawdzić realne zagrożenia w mieszkaniu,
- nie usuwać zabezpieczeń gwałtownie, jeśli zwiększa to lęk,
- poinformować rodzinę lub przełożonego, gdy zachowanie zagraża bezpieczeństwu.

Wskazówka egzaminacyjna

Jeśli w pytaniu pojawiają się: zamykanie, blokowanie, zabezpieczanie, lęk przed wyjściem, obawa przed zagrożeniem, najczęściej chodzi o potrzebę bezpieczeństwa.