Potrzeba wypoczynku

Potrzeba wypoczynku to jedna z podstawowych potrzeb człowieka związana z regeneracją sił fizycznych i psychicznych. Jej niezaspokojenie prowadzi do spadku sprawności organizmu, pogorszenia samopoczucia oraz obniżenia możliwości wykonywania codziennych czynności.

Objawy niezaspokojonej potrzeby wypoczynku

O braku odpowiedniego wypoczynku mogą świadczyć:
- znużenie i zmęczenie, nawet po niewielkim wysiłku,
- senność w ciągu dnia,
- obniżenie aktywności fizycznej,
- spadek koncentracji i aktywności intelektualnej,
- rozdrażnienie, apatia lub niechęć do kontaktu,
- wolniejsze wykonywanie czynności samoobsługowych.

W pytaniach egzaminacyjnych zestaw objawów: znużenie, senność, obniżenie aktywności fizycznej i intelektualnej najczęściej wskazuje właśnie na niezaspokojoną potrzebę wypoczynku.

Rola opiekuna

Opiekun powinien obserwować rytm dnia podopiecznego i dbać o właściwe proporcje między aktywnością a odpoczynkiem. Pomocne działania to:
- zapewnienie spokojnego miejsca do snu i odpoczynku,
- ograniczenie hałasu, nadmiaru bodźców i stresu,
- planowanie czynności opiekuńczych tak, aby nie przeciążać podopiecznego,
- umożliwienie drzemki, jeśli jest potrzebna,
- zachowanie stałego rytmu dnia,
- dbanie o wygodne ułożenie ciała i odpowiednią temperaturę pomieszczenia.

Ważne rozróżnienie

Brak wypoczynku nie oznacza tego samego co brak ruchu. Przy niezaspokojonej potrzebie ruchu podopieczny może odczuwać napięcie, niepokój, sztywność lub pogorszenie sprawności. Natomiast przy braku wypoczynku dominuje zmęczenie, senność i spadek aktywności.

Jeżeli nadmierna senność lub osłabienie utrzymują się długo, nasilają się albo pojawiają się nagle, opiekun powinien poinformować rodzinę, pielęgniarkę lub lekarza, ponieważ mogą być objawem choroby, depresji, odwodnienia albo działania leków.