Samoopieka i samopielęgnacja
Słownik kwalifikacji SPO.05 - Świadczenie usług opiekuńczych
Samoopieka to działania, które podopieczny podejmuje w celu zaspokajania własnych potrzeb życiowych i zdrowotnych, np. jedzenie, ubieranie się, przyjmowanie płynów, dbanie o bezpieczeństwo. Samopielęgnacja dotyczy głównie czynności higienicznych i pielęgnacyjnych, np. mycia się, czesania, pielęgnacji skóry, jamy ustnej czy zmiany bielizny.
Rola opiekuna
Zadaniem opiekuna środowiskowego nie jest wyręczanie podopiecznego we wszystkim, lecz wspieranie go w możliwie największej samodzielności. Opiekun powinien zachęcać do wykonywania codziennych czynności nawet wtedy, gdy są trudne, o ile nie zagrażają bezpieczeństwu podopiecznego.
Jak kształtować prawidłowe nawyki?
- zachęcać do samodzielnego wykonywania czynności dnia codziennego,
- pomagać tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny,
- dzielić trudne zadania na mniejsze etapy,
- stosować pochwały i wzmacniać motywację,
- zapewnić bezpieczne warunki, np. matę antypoślizgową, uchwyty, dobre oświetlenie,
- dostosować tempo działania do możliwości podopiecznego,
- utrwalać stały rytm dnia i powtarzalność czynności.
Czego unikać?
Nie należy stale wyręczać podopiecznego, zaspokajać wszystkich zachcianek ani planować nadmiernej liczby obowiązków. Takie działania mogą prowadzić do bierności, zależności od opiekuna, spadku sprawności i obniżenia poczucia własnej wartości.
Przykład
Jeśli podopieczny ma trudność z ubraniem się, opiekun może przygotować odzież, przypomnieć kolejność czynności i asekurować, ale powinien pozwolić mu wykonać możliwie dużo samodzielnie.