Skala Barthel
Słownik kwalifikacji SPO.05 - Świadczenie usług opiekuńczych
Skala Barthel służy do oceny funkcjonalnej sprawności osoby, czyli stopnia samodzielności w wykonywaniu podstawowych czynności życia codziennego. Nie jest skalą bólu ani skalą oceny odleżyn.
Co ocenia skala Barthel?
Skala dotyczy czynności samoobsługowych, takich jak:
- spożywanie posiłków,
- przemieszczanie się z łóżka na krzesło i z powrotem,
- utrzymanie higieny osobistej,
- korzystanie z toalety,
- kąpiel,
- chodzenie lub poruszanie się na wózku,
- wchodzenie i schodzenie po schodach,
- ubieranie się,
- kontrola oddawania stolca,
- kontrola oddawania moczu.
Jak interpretuje się wynik?
W klasycznej wersji pacjent może uzyskać od 0 do 100 punktów. Im wyższy wynik, tym większa samodzielność osoby. Niski wynik oznacza dużą zależność od pomocy opiekuna lub personelu medycznego.
Przykładowo:
- 0–20 punktów – bardzo duża niesamodzielność,
- 21–85 punktów – częściowa zależność od pomocy,
- 86–100 punktów – znaczna lub pełna samodzielność.
Znaczenie w pracy opiekuna
Wynik skali Barthel pomaga zaplanować zakres opieki: ile pomocy wymaga podopieczny przy higienie, jedzeniu, przemieszczaniu się czy korzystaniu z toalety. Ułatwia też monitorowanie zmian sprawności, np. po udarze, urazie, hospitalizacji lub w przebiegu chorób przewlekłych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Skala Barthel ocenia sprawność funkcjonalną, a nie:
- natężenie bólu,
- ryzyko wystąpienia odleżyn,
- stopień zaawansowania odleżyny.