Udar mózgu
Słownik kwalifikacji SPO.05 - Świadczenie usług opiekuńczych
Udar mózgu to nagłe zaburzenie czynności mózgu spowodowane najczęściej niedokrwieniem, rzadziej krwawieniem do mózgu. Jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowego wezwania pomocy medycznej.
Typowe objawy udaru
Objawy pojawiają się zwykle nagle. Do najważniejszych należą:
- zaburzenia mowy, np. bełkotliwa mowa, trudność w wypowiadaniu słów lub rozumieniu poleceń,
- niedowład lub porażenie jednej strony ciała,
- opadanie kącika ust,
- zaburzenia widzenia, np. podwójne widzenie lub utrata pola widzenia,
- zaburzenia czucia,
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi,
- nagły, bardzo silny ból głowy, szczególnie przy udarze krwotocznym.
Jak szybko rozpoznać udar? Test FAST
W praktyce pomocny jest schemat FAST:
- F – Face: czy twarz jest asymetryczna, czy opada kącik ust?
- A – Arms: czy pacjent może unieść obie ręce jednakowo?
- S – Speech: czy mowa jest niewyraźna lub niezrozumiała?
- T – Time: liczy się czas — natychmiast dzwoń po pomoc.
Postępowanie opiekuna
Opiekun powinien:
- natychmiast wezwać zespół ratownictwa medycznego pod numerem 112 lub 999,
- ułożyć pacjenta bezpiecznie, najlepiej z lekko uniesioną głową, jeśli jest przytomny,
- nie podawać jedzenia, picia ani leków doustnych,
- obserwować oddech, przytomność i objawy,
- zanotować godzinę wystąpienia pierwszych objawów.
Dlaczego czas jest ważny?
W udarze niedokrwiennym szybkie leczenie może ograniczyć uszkodzenie mózgu. Każda minuta zwłoki zwiększa ryzyko trwałej niepełnosprawności lub zgonu.