Wyobcowanie społeczne
Słownik kwalifikacji SPO.05 - Świadczenie usług opiekuńczych
Wyobcowanie społeczne to stan, w którym osoba czuje się odsunięta od innych ludzi, niezrozumiana, niepotrzebna lub niezdolna do uczestniczenia w życiu społecznym. Może pojawić się szczególnie po nagłej chorobie, wypadku, niepełnosprawności lub utracie sprawności.
Objawy mogące świadczyć o wyobcowaniu
Do zachowań sugerujących wyobcowanie społeczne należą:
- unikanie kontaktu z rodziną i znajomymi,
- nieodbieranie telefonów, izolowanie się,
- rezygnacja z rehabilitacji lub aktywności,
- poczucie bycia „innym” lub ciężarem dla otoczenia,
- wycofanie z życia społecznego.
W pytaniu egzaminacyjnym młody mężczyzna po amputacji obu kończyn dolnych zerwał kontakty z bliskimi i nie podejmuje rehabilitacji. Takie zachowanie najlepiej wskazuje na odczucie wyobcowania społecznego.
Rola opiekuna
Opiekun powinien reagować spokojnie, z empatią i bez oceniania. Ważne działania to:
- budowanie zaufania i poczucia bezpieczeństwa,
- zachęcanie do kontaktu z bliskimi,
- wspieranie w podjęciu rehabilitacji,
- motywowanie do małych, realnych aktywności,
- informowanie zespołu terapeutycznego o izolacji podopiecznego.
Czego nie mylić?
Wyobcowanie społeczne nie oznacza automatycznie braku pieniędzy. Nie jest też kancerofobią, czyli lękiem przed chorobą nowotworową. W tym przypadku kluczowe są: izolacja, zerwanie relacji i brak udziału w rehabilitacji po traumatycznym wydarzeniu.