Mechanizm rozrządu odpowiada za sterowanie dopływem świeżego ładunku do cylindra oraz usuwaniem spalin. Robi to przez otwieranie i zamykanie zaworów ssących oraz wydechowych w odpowiednich momentach pracy silnika.
Rozrząd musi być zsynchronizowany z ruchem tłoków. Dlatego wałek rozrządu jest napędzany od wału korbowego za pomocą paska, łańcucha lub kół zębatych.
Podstawowe elementy mechanizmu rozrządu
Do najważniejszych części należą:
- wałek rozrządu z krzywkami,
- popychacze zaworowe,
- laski popychaczy w wybranych konstrukcjach,
- dźwignie zaworowe, czyli koniki,
- zawory ssące i wydechowe,
- sprężyny zaworowe,
- elementy napędu rozrządu, np. pasek lub łańcuch.
Zasada działania
Krzywka wałka rozrządu obraca się i naciska na element współpracujący, np. popychacz. Ruch ten jest przekazywany dalej na zawór, który otwiera kanał dolotowy lub wylotowy. Po minięciu krzywki sprężyna zaworowa zamyka zawór.
Znaczenie dla pracy silnika
Prawidłowe działanie rozrządu wpływa na:
- moc silnika,
- zużycie paliwa,
- emisję spalin,
- łatwość rozruchu,
- kulturę pracy jednostki napędowej.
Uszkodzenia rozrządu, np. zerwanie paska, zużycie popychaczy lub nieprawidłowy luz zaworowy, mogą prowadzić do spadku osiągów, hałasu, nierównej pracy silnika, a nawet poważnego uszkodzenia zaworów i tłoków.