Mikrometr zewnętrzny to przyrząd pomiarowy przeznaczony do bardzo dokładnego mierzenia wymiarów zewnętrznych elementów, np. średnicy wałka, grubości blachy, grubości tarczy hamulcowej lub wymiaru zewnętrznego tulei. Często nazywany jest też śrubą mikrometryczną.
Do czego służy?
Mikrometr zewnętrzny stosuje się tam, gdzie potrzebna jest większa dokładność niż przy pomiarze suwmiarką. Typowa dokładność odczytu wynosi 0,01 mm, a w mikrometrach dokładniejszych także 0,001 mm.
Nie służy on do:
- mierzenia średnic wewnętrznych rur,
- sprawdzania szerokości szczelin,
- kontroli nierówności powierzchni.
Do tych zadań używa się innych narzędzi, np. średnicówek, szczelinomierzy lub liniałów kontrolnych.
Budowa mikrometru zewnętrznego
Podstawowe elementy mikrometru to:
- kabłąk – sztywna rama przyrządu,
- kowadełko – stała powierzchnia pomiarowa,
- wrzeciono – ruchoma powierzchnia pomiarowa,
- tuleja z podziałką – skala główna,
- bęben mikrometryczny – skala dokładna,
- sprzęgło/grzechotka – zapewnia stały nacisk pomiarowy,
- zacisk – blokuje ustawienie wymiaru.
Jak wykonać pomiar?
Mierzony element umieszcza się między kowadełkiem a wrzecionem. Następnie dokręca się wrzeciono, najlepiej używając grzechotki, aby nie ścisnąć elementu zbyt mocno. Wynik odczytuje się ze skali na tulei i bębnie.
Znaczenie w eksploatacji pojazdów
W transporcie drogowym mikrometr może być używany podczas kontroli zużycia części pojazdu, np. wałków, sworzni, tulei, elementów układu hamulcowego lub części silnika. Pozwala ocenić, czy dany element mieści się w dopuszczalnych tolerancjach wymiarowych.