Promień wykorbienia wału
Słownik kwalifikacji TDR.01 - Eksploatacja środków transportu drogowego
Promień wykorbienia wału to odległość między osią obrotu wału korbowego a osią czopa korbowego, do którego zamocowana jest stopa korbowodu. Jest to jeden z podstawowych wymiarów mechanizmu korbowo-tłokowego silnika spalinowego.
Znaczenie dla momentu obrotowego
Moment obrotowy powstaje wtedy, gdy siła działająca na tłok przez korbowód zostaje przeniesiona na wał korbowy. W uproszczeniu można przyjąć zależność:
M = F × r
Gdzie:
- M – moment obrotowy,
- F – siła działająca na mechanizm korbowy,
- r – promień wykorbienia wału.
Im większy promień wykorbienia, tym większe ramię działania siły, a więc większy możliwy moment obrotowy. Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawną odpowiedzią jest promień wykorbienia wału.
Związek ze skokiem tłoka
Promień wykorbienia jest bezpośrednio związany ze skokiem tłoka:
skok tłoka = 2 × promień wykorbienia
Oznacza to, że większy promień wykorbienia powoduje większy skok tłoka. Wpływa to na pojemność skokową silnika oraz charakterystykę jego pracy.
Czego nie należy mylić?
Promienia wykorbienia nie należy mylić z:
- długością całego wału korbowego,
- promieniem koła zamachowego,
- wymiarami główki korbowodu.
Te elementy mogą mieć znaczenie konstrukcyjne, ale nie są bezpośrednim ramieniem siły tworzącej moment obrotowy na wale korbowym.