Układ kalkulacyjny kosztów
Słownik kwalifikacji TDR.01 - Eksploatacja środków transportu drogowego
Układ kalkulacyjny kosztów to sposób klasyfikowania kosztów według celu, na który zostały poniesione. W praktyce odpowiada na pytanie: czego dotyczy dany koszt? Może to być np. konkretna usługa transportowa, kurs, zlecenie, pojazd, trasa lub jednostka przewozowa.
W firmie transportowej układ kalkulacyjny ma duże znaczenie, ponieważ pomaga ustalić koszt jednostkowy działalności, np. koszt 1 km przebiegu, koszt jednego kursu albo koszt przewozu jednej tony ładunku.
Co pokazuje układ kalkulacyjny?
Układ kalkulacyjny wskazuje, na jaki konkretny cel poniesiono koszty. Najczęściej wyróżnia się:
- koszty bezpośrednie – można je przypisać bezpośrednio do konkretnej usługi, np. paliwo zużyte na danej trasie, wynagrodzenie kierowcy wykonującego kurs,
- koszty pośrednie – dotyczą wielu usług lub całej firmy i wymagają rozliczenia, np. koszty administracji, ubezpieczenia floty, amortyzacja budynku bazy transportowej.
Przykład w transporcie
Jeżeli firma realizuje przewóz na trasie Warszawa–Poznań, do kalkulacji kosztu tej usługi można zaliczyć m.in.:
- paliwo zużyte podczas przejazdu,
- opłaty drogowe,
- wynagrodzenie kierowcy,
- część kosztów eksploatacyjnych pojazdu,
- część kosztów ogólnych firmy.
Dzięki temu przedsiębiorstwo może obliczyć, czy dane zlecenie jest opłacalne.
Różnica względem innych układów kosztów
Układ kalkulacyjny nie służy głównie do określania rodzaju kosztu, np. „paliwo”, „wynagrodzenia”, „amortyzacja”. Tym zajmuje się układ rodzajowy kosztów. Układ kalkulacyjny koncentruje się na tym, na jaki cel koszt został poniesiony i jak wpływa na koszt jednostkowy usługi.