Nierównomierność popytu transportowego oznacza zmiany wielkości potrzeb przewozowych pasażerów lub ładunków w czasie albo w przestrzeni. W komunikacji miejskiej chodzi głównie o to, że liczba pasażerów nie jest stała przez cały dzień i nie rozkłada się jednakowo na wszystkich trasach.
Nierównomierność w czasie
Popyt zmienia się w zależności od pory dnia, dnia tygodnia lub sezonu. Typowe przykłady:
- większa liczba pasażerów rano, gdy jadą do pracy i szkoły,
- większe obciążenie po południu, gdy wracają do domu,
- mniejszy popyt wieczorem, w nocy i w weekendy,
- wzrost popytu podczas wydarzeń masowych, np. koncertów lub meczów.
Takie okresy zwiększonego zapotrzebowania na przewozy nazywa się często szczytami przewozowymi.
Nierównomierność w przestrzeni
Popyt różni się także w zależności od obszaru miasta i relacji przewozowych. Więcej pasażerów występuje zwykle:
- na trasach prowadzących do centrum,
- w pobliżu dużych osiedli mieszkaniowych,
- przy szkołach, uczelniach, zakładach pracy,
- przy dworcach i węzłach przesiadkowych.
Mniejszy popyt może występować na obrzeżach miasta lub w relacjach o słabym zagospodarowaniu przestrzennym.
Znaczenie w organizacji transportu miejskiego
Znajomość nierównomierności popytu pozwala prawidłowo planować rozkłady jazdy, częstotliwość kursowania, pojemność pojazdów i liczbę brygad. W godzinach szczytu można kierować więcej autobusów lub tramwajów, a poza szczytem ograniczać częstotliwość, aby nie generować zbędnych kosztów.
Najważniejsze do egzaminu
Nierównomierność popytu to zmiana rozmiaru potrzeb transportowych w czasie lub przestrzeni. Nie oznacza nieregularnego wykonywania kursów ani spadku korzystania z usług.