Polwinit
Słownik kwalifikacji TKO.02 - Montaż i eksploatacja urządzeń i systemów sterowania ruchem kolejowym
Polwinit to polska nazwa plastyfikowanego polichlorku winylu (PVC) - tworzywa sztucznego, z którego wykonuje się izolację żył oraz powłoki przewodów i kabli elektrycznych. Dodatek plastyfikatorów sprawia, że twardy z natury PVC staje się giętki i nadaje się na osłony przewodów.
To najpopularniejszy materiał izolacyjny w instalacjach elektrycznych - z polwinitem w izolacji spotyka się większość przewodów domowych i wiele kabli energetycznych oraz sygnalizacyjnych.
Właściwości polwinitu
Zalety:
- dobre właściwości izolacyjne,
- odporność na wilgoć, oleje i wiele chemikaliów,
- elastyczność i łatwość obróbki,
- niska cena.
Wady:
- ograniczona odporność na temperaturę - dopuszczalna temperatura żyły w typowych kablach z izolacją polwinitową to 70°C przy pracy ciągłej,
- w niskiej temperaturze twardnieje i może pękać przy zginaniu, dlatego kabli PVC nie układa się w mrozie,
- przy pożarze wydziela gęsty dym i chlorowodór - gaz toksyczny i korozyjny.
Tam, gdzie liczy się bezpieczeństwo ludzi w czasie pożaru (np. tunele, budynki użyteczności publicznej), stosuje się kable bezhalogenowe.
Litera Y w oznaczeniach kabli
W polskim systemie oznaczeń przewodów i kabli litera Y oznacza polwinit. O tym, czy chodzi o izolację, czy o powłokę, decyduje miejsce litery w symbolu.
| Oznaczenie | Znaczenie |
|---|---|
| YKY | kabel elektroenergetyczny z izolacją i powłoką polwinitową |
| YDY | przewód instalacyjny z żyłami jednodrutowymi, izolacja i powłoka polwinitowa |
| YKSY | kabel sygnalizacyjny z izolacją i powłoką polwinitową |
Inne litery w oznaczeniach to m.in. X (polietylen, w tym usieciowany), G (guma), A (żyły aluminiowe, np. YAKY). Brak litery A oznacza żyły miedziane.
Polwinit a inne materiały izolacyjne
- guma - bardziej elastyczna, stosowana w przewodach do urządzeń ruchomych,
- polietylen usieciowany (XLPE) - wytrzymuje wyższą temperaturę pracy niż PVC (90°C), dlatego jest popularny w kablach średniego napięcia,
- tworzywa bezhalogenowe - przy pożarze wydzielają mniej dymu i nie wydzielają chlorowodoru.
Na egzaminie
Pytanie o materiał izolacji kabla YKY (albo YKSY) ma odpowiedź polwinit. Wystarczy pamiętać: Y = polwinit, a w symbolu YKY litera Y występuje zarówno przed K (izolacja), jak i po nim (powłoka).