Przejdź do głównej treści

Urządzenia mechaniczne scentralizowane

Słownik kwalifikacji TKO.02 - Montaż i eksploatacja urządzeń i systemów sterowania ruchem kolejowym

Urządzenia mechaniczne scentralizowane to rodzaj stacyjnych urządzeń sterowania ruchem kolejowym (srk), w których zwrotnice, wykolejnice i semafory przestawia się z nastawni, ręcznie, za pomocą dźwigni połączonych z urządzeniami w torze pędniami - najczęściej drutowymi. Wszystko obsługuje się z jednego miejsca, a wzajemne zależności zapewnia mechanizm w nastawnicy.

„Mechaniczne”, bo siłę do przestawienia daje mięsień nastawniczego przenoszony przez cięgna. „Scentralizowane”, bo obsługa nie odbywa się przy każdej zwrotnicy osobno, tylko z nastawni.

Miejsce wśród urządzeń srk

Rodzaj urządzeńJak się przestawia zwrotnice i sygnały
ręczne (niescentralizowane)na miejscu, przy zwrotnicy; zabezpieczenie zamkami
mechaniczne scentralizowanez nastawni, dźwigniami i pędniami drutowymi
elektromechaniczneczęść czynności mechanicznie, część elektrycznie
przekaźnikoweelektrycznie, zależności realizują przekaźniki
komputeroweelektrycznie, zależności realizuje oprogramowanie

Urządzenia mechaniczne są najstarszym rodzajem urządzeń scentralizowanych, ale wciąż pracują na wielu stacjach.

Podstawowe elementy

  • nastawnica - zespół dźwigni w nastawni,
  • dźwignie zwrotnicowe - przestawiają zwrotnice i wykolejnice,
  • dźwignie sygnałowe - nastawiają semafory (zwykle kształtowe),
  • drążki przebiegowe - zamykają drogę przebiegu,
  • skrzynia zależności - mechanizm, który nie pozwala wykonać ruchu niezgodnego z bezpieczeństwem,
  • pędnie drutowe z kółkami kierunkowymi i naprężaczami - przenoszą ruch dźwigni do napędów w torze.

Zamykanie drogi przebiegu

Nastawniczy najpierw ustawia zwrotnice we właściwym położeniu, a potem przekłada drążek przebiegowy. Skrzynia zależności blokuje wtedy dźwignie zwrotnic należących do przebiegu - nie da się ich przestawić, dopóki przebieg jest zamknięty. Dopiero zamknięta droga przebiegu pozwala nastawić semafor na sygnał zezwalający.

Zależności działają też w drugą stronę: nie da się przełożyć drążka, jeśli któraś zwrotnica stoi w złym położeniu, i nie da się zwolnić przebiegu, dopóki semafor wskazuje sygnał zezwalający.

Na egzaminie

  • dźwignia zwrotnicowa przestawia zwrotnicę,
  • dźwignia sygnałowa nastawia semafor,
  • drążek przebiegowy zamyka drogę przebiegu.

Pytanie o element, którym w urządzeniach mechanicznych scentralizowanych zamyka się drogę przebiegu, ma odpowiedź: drążek przebiegowy.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja