Grunty niewysadzinowe to materiały gruntowe, które w warunkach przemarzania nie powodują istotnego zwiększania objętości podłoża. Stosuje się je m.in. w podtorzu kolejowym, aby ograniczyć ryzyko powstawania wysadzin mrozowych, czyli lokalnych podniesień toru spowodowanych zamarzaniem wody w gruncie.
Jakie grunty są korzystne?
Do gruntów niewysadzinowych zalicza się przede wszystkim materiały gruboziarniste i dobrze przepuszczalne, np.:
- gruby piasek,
- żwir,
- pospółkę,
- kruszywa mineralne o małej zawartości frakcji pylastej i ilastej.
W pytaniach egzaminacyjnych typową poprawną odpowiedzią jest gruby piasek, ponieważ dobrze odprowadza wodę i zawiera mało drobnych cząstek zatrzymujących wilgoć.
Jakich gruntów należy unikać?
Do gruntów wysadzinowych lub podatnych na wysadziny należą zwykle:
- piaski pylaste,
- pyły,
- gliny,
- iły.
Zawierają one drobne frakcje, które zatrzymują wodę. Podczas mrozu woda zamarza, zwiększa objętość i może powodować deformację podtorza oraz pogorszenie geometrii toru.
Znaczenie w podtorzu kolejowym
W podtorzu kolejowym dobór gruntu ma wpływ na trwałość nawierzchni, stabilność toru i koszty utrzymania. Warstwy wykonane z materiałów niewysadzinowych ograniczają zawilgocenie, poprawiają nośność i zmniejszają ryzyko uszkodzeń w okresie zimowym.
Zapamiętaj
Jeżeli pytanie dotyczy podtorza odpornego na wysadziny, wybieraj materiał gruboziarnisty, przepuszczalny i niewysadzinowy, np. gruby piasek.