Kategorie linii kolejowych określają znaczenie techniczno-eksploatacyjne linii. Stosuje się je między innymi przy ustalaniu wymagań dotyczących podtorza, nawierzchni, parametrów geometrycznych oraz utrzymania drogi kolejowej.
W tabelach egzaminacyjnych kategorie linii są zwykle powiązane z takimi parametrami jak:
- obciążenie przewozami T w Tg/rok,
- maksymalna prędkość pociągów pasażerskich vmax,
- prędkość pociągów towarowych vtow,
- dopuszczalne naciski osi P.
Typowe kategorie
Najczęściej wyróżnia się:
- magistralną (0),
- pierwszorzędną (1),
- drugorzędną (2),
- znaczenia miejscowego (3).
Im wyższe znaczenie linii, tym zazwyczaj większe wymagania dotyczące prędkości, obciążenia przewozami i nośności konstrukcji.
Linia drugorzędna
Dla linii drugorzędnej w przykładowych tabelach przyjmuje się zwykle:
- obciążenie przewozami: 3 ≤ T < 10 Tg/rok,
- prędkość pociągów pasażerskich: 60 < vmax ≤ 80 km/h,
- prędkość pociągów towarowych: 50 < vtow ≤ 60 km/h,
- nacisk osi: 200 ≤ P < 210 kN.
Zastosowanie w zadaniach
W pytaniach egzaminacyjnych kategoria linii często jest tylko pierwszym krokiem. Trzeba z niej odczytać konkretny parametr, np. vmax, a następnie wykorzystać go w drugiej tabeli do ustalenia wymaganej wartości technicznej, np. szerokości ławy torowiska.